Wat heb je aan de nieuwste generatie moederborden?

Artikel | -

In de afgelopen maanden hebben zowel Intel als AMD een nieuwe generatie CPU’s gelanceerd, met daarbij meerdere nieuwe chipsets. Aan de kant van Intel zien we Skylake-X en Coffee Lake, terwijl AMD snel marktaandeel binnenharkt met de Threadripper en Ryzen processors. Met een nieuwe generatie chipsets komen natuurlijk ook nieuwe moederborden, en die hebben deze generatie heel wat interessante nieuwe snufjes.

Op het moment zijn er grofweg vier keuzes voor kopers van een nieuwe CPU en bijpassend moederbord. Intel heeft Skylake-X en Kaby Lake-X voor de zogenaamde enthousiasts, met als bijbehorende chipset X299. De Kaby Lake-X-chips zijn hier de vreemde eend in de bijt, aangezien ze maar weinig features ondersteunen die de X299-chipset biedt en daardoor veel beperkingen opleveren ten opzichte van Skylake-X. Deze CPU’s laten we dan ook buiten beschouwing in dit artikel. Voor de mainstream-kopers zijn er de i3, i5 en i7 Coffee Lake-chips, met als (voorlopig) enige chipset Z370.

Bij AMD hebben ze de Threadripper-CPU’s voor de enthousiastelingen, met de X399-chipset op de moederborden (niet te verwarren met X299 bij Intel). De Ryzen-chips krijgen maar liefst vier verschillende chipsets, van de duurdere en uitgebreide X370-chipset (ook niet te verwarren met Z370 van de Intel-kant) tot de goedkopere A320-borden, die geen ondersteuning hebben voor overklokken of SLI/CrossFire.

I/O

Intel
Voor de meeste types randapparatuur, zoals printers, muizen en toetsenborden, maakt het weinig uit welke types USB je moederbord heeft. Maar met de opkomst van USB-C en goede, snelle externe opslag is het zéker handig om een paar idioot snelle porten op de achterkant van je PC te hebben.

De nieuwe generaties Intel-moederborden bieden wat dat betreft zeker uitkomst. De Z370-chipset ondersteunt namelijk veertien USB-porten, waarvan tien USB 3.1 Gen 1 (5Gbps) zijn. In de praktijk gooien moederbordfabrikanten zes tot acht van deze porten erop, met daarnaast twee USB 3.1 Gen 2-porten (10Gbps), waarvan vaak één USB-C is. Bij X299-moederborden vind je vaak dezelfde verhouding van USB-porten, maar dan met een stuk of vier porten erbij gegooid. Duurdere moederborden willen ook nog wel eens ondersteuning hebben voor Thunderbolt 3, die ook gebruik maakt van de USB-C-port.

AMD
Bij AMD’s Threadripper-moederborden (X399) krijg je standaard ondersteuning voor een idiote maximum hoeveelheid USB-porten: 23 stuks! Twaalf hiervan zijn USB 3.1 Gen 1, zes zijn het oudere USB 2.0, twee zijn USB-C, waarvan één USB 3.1 Gen 2 is, de snelste USB-standaard van het moment. X370, de beste chipset voor reguliere Ryzen-chips, is qua I/O-keuze vergelijkbaar met X399, maar krijgt ‘slechts’ de helft van de USB 3.1 Gen 1-porten.
De toename in de hoeveelheid USB-porten op zowel Intel- als AMD-moederborden is een fijne ontwikkeling. Meer USB-apparaten in kunnen pluggen is namelijk héél fijn voor zaken zoals virtual-reality, muziekproductie, streamen en het aansluiten van externe opslag zoals SSD’s, die bovendien veel vaker met USB-C werken.

Storage

Het mag gerust gezegd worden dat deze generatie dé generatie is waarin NVMe-SSD’s en de M.2 aansluiting mainstream wordt. Ieder moederbord heeft in ieder geval één van deze razendsnelle aansluitingen, meeste X299-/X399-moederborden hebben er soms zelfs drie of vier! Bovendien neemt niet alleen de kwantiteit van deze slots toe, ook de kwaliteit. De betere moederborden zijn namelijk voorzien van extra koeling voor deze opslagreepjes die voorkomt dat ze oververhitten.

NVMe-SSD’s zijn met name voor gamers interessant, omdat ze flink wat seconden van je laadtijden af kunnen snoepen. Met de opkomst van 4K, HDR en de DirectX 12 API wordt dit voordeel alleen nog maar groter. Games die gebruik maken van 4K-textures moeten deze namelijk continu naar de GPU streamen vanaf de SSD, een taak die SATA-SSD’s, en harde schijven al helemaal, simpelweg niet bij kunnen houden. Met een degelijke NVMe-SSD zijn je laadtijden dus korter en lopen games een stuk soepeler.

Intel

Bij de meeste X299/Z370-moederborden is in ieder geval een van deze M.2-slots geïntegreerd met de chipset-koeling, te vinden rechtsonderkant op het bord. Dit zorgt ervoor dat de M.2-SSD’s niet oververhitten, wat anders zou zorgen voor verminderde snelheid na een paar seconden lezen of schrijven van data. Sommige fabrikanten gaan nog een stapje verder, door een soort van windtunnel te maken die continu koele lucht over de M.2-slots blaast.

Afbeelding: https://i.imgur.com/xoQpjhq.png

Mocht je naast een SSD in een van de M.2-slots ook nog een harde schijf of 2,5”-SSD in je PC willen, bieden de Intel-platforms ook nog meer dan genoeg aansluitmogelijkheden. Bij zowel X299 als Z370 plakken fabrikanten een stuk of zes SATA-porten erop, met de allerduurste borden krijg je er vaak acht. Op een enkeling zit zelfs ondersteuning voor de U.2-aansluiting, die eigenlijk alleen nog maar gebruikt wordt door een handjevol peperdure SSD’s.

AMD
Ook bij de AMD’s high-end chipset, X399, vinden we meer dan genoeg M.2-slots met riante koeling. Bij X399-moederborden worden de M.2-slots vaak gehuisvest onder de chipset-koeling, bij X370 en de andere Ryzen-chipsets ontbreekt deze koeling soms. Om dan alsnog oververhitting van de SSD te voorkomen dan je je eigen koeling aanbrengen, bijvoorbeeld via een koperen hitteplaat die bij de betere hobby-/PC-winkel te krijgen is.

Zowel de Threadripper-moederborden als de Ryzen-borden hebben doorgaans zes SATA-aansluitingen, op de duurdere varianten van beide chipsets vind je soms nog wel eens acht porten. Ook bij AMD zijn ze niet vies van de U.2-aansluiting, zowel ASUS als ASRock bieden moederborden aan met deze aansluiting.

PCIe-lanes

De CPU communiceert met de chipset en insteekkaarten in de PCIe-slots via de zogenaamde PCIe-lanes. Dit zijn verbindingen op het moederbord voor razendsnelle communicatie met grafische kaarten, geluidskaarten, de USB-controller en opslagmedia zoals harde schijven en SSD’s.

Intel
Niet alleen de koeling voor M.2-SSD’s is deze generatie van de bovenste plank, ook de mogelijkheid om deze SSD’s continu op volle snelheid te draaien is beter. Omdat de Skylake-X CPU’s 44 PCIe-lanes hebben kan je met gemak twee grafische kaarten in SLI/CrossFire draaien en dan nog steeds genoeg PCIe-lanes overhouden voor meerdere SSD’s.

In voorgaande generaties was het niet altijd mogelijk om meerdere SSD’s op volle snelheid te draaien, omdat ze vaak een beperkte hoeveelheid PCIe-lanes moesten delen. Een enkele grafische kaart vereist al 16 PCIe-lanes, om daar ook nog een M.2 of PCIe-SSD naast te draaien heb je dus in ieder geval 20 lanes nodig, iets wat voorheen alleen op X99 te vinden was. Tegenwoordig heeft zelfs Z370, de mainstream chipset, 24-lanes, wat genoeg is om een grafische kaart en één M.2-SSD op volle snelheid te draaien.

AMD
Threadripper heeft 64 PCIe-lanes om te communiceren met de verschillende slots op het moederbord. Ondanks het feit dat je er vier kwijt bent aan de verbinding met de X399-chipset hou je meer dan genoeg lanes over om twee grafische kaarten te draaien, alle SATA-slots te vullen, drie M.2-SSD’s in je moederbord te knallen en al je USB-porten op volle snelheid te draaien.

Ook Ryzen heeft geen gebrek aan PCIe-lanes. Op de X370-moederborden krijg je, net zoals Z370, 24 PCIe-lanes. Vier hiervan zijn nodig om te communiceren met de chipset, wat twintig PCIe-lanes over laat om een grafische kaart en M.2-SSD op volle snelheid aan te sturen.

Voor de hardcore pc-enthousiasteling die meerdere M.2 SSD’s draait of zelfs SLI/CrossFire wilt is Threadripper of Skylake-X dus de beste optie. Mainstream gebruikers/gamers zullen aan de 24 lanes van Coffee Lake en Ryzen genoeg hebben om een snelle NVMe-SSD als opstartschijf te gebruiken met daarnaast een flinke grafische kaart.

Dit artikel is mede mogelijk gemaakt door Samsung.

Geplaatst op 5 december 2017 om 13:00 door


Plaats een reactie


Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.