De status van Need for Speed

Met kerst staat Need for Speed op één in de verkooplijsten, daar zijn de bookmakers en analisten het over eens. Daarmee houdt de racegame van Electronic Arts grote namen als FIFA 08 en Halo 3 achter zich. Een voor de hand liggende verklaring is dat NFS: ProStreet veel korter voor kerst uitkomt, terwijl FIFA en Halo allang uit zijn; de meeste potentiële kopers zullen die games inmiddels wel hebben. Er is echter ook een andere, interessantere verklaring. Want of het nu dé reden voor de goede verkoopcijfers is of niet, Need for Speed is in de loop der jaren uitgegroeid tot een ijzersterke merknaam.

Tegelijk met Need for Speed: ProStreet komt ook Guitar Hero III in de winkels. Ik ga je nu op een briefje geven dat als je afgaat op de gemiddelde cijfers van beide games in de media, Guitar Hero III dat glansrijk zal winnen. Toch verwachten de kenners die game hier niet in de top rond de feestdagen. Dat is opvallend, want Guitar Hero is na de Madden de best lopende franchise in Amerika. Need for Speed heeft dus blijkbaar iets wat andere games, die kwalitatief waarschijnlijk beter zijn, ontberen.

De essentie van dat verhaal is naamsbekendheid. Zelfs als je totaal niet van racegames houdt, weet je wat Need for Speed is. De serie is al zo oud als de weg naar Rome en geldt als één van de grootste mainstream franchises van Electronic Arts. De ‘EA-haters’ zien Need for Speed zodoende ook een beetje als de verpersoonlijking van het kwaad. Onterecht, tenzij het bestraft zou moeten worden dat EA hun games zo breed mogelijk in de markt wil zetten – iets waar ze nou eenmaal erg goed in zijn. Zodoende is Need for Speed een naam die je vader ook wel eens gehoord heeft. Daarin ligt al direct een goede reden voor de kerstverkoop: ouders op zoek naar een leuke game kennen Need for Speed van naam, hebben wellicht op TV een reclame gezien. De game straalt stoerheid uit, iets wat het bij jongere gamers al snel goed doet. Een makkelijk gekozen cadeau dus!

Zo’n imago komt natuurlijk niet uit de lucht vallen. Need for Speed stamt uit 1995, toen de eerste game uit de serie verscheen op de PC en een jaar later kwam ‘NFS’ ook naar de PlayStation en de Sega Saturn. Al in die game werd een element geïntroduceerd dat door de hele serie een belangrijke rol zou spelen: politie. De dienders zijn in het afgelopen decennium als een knipperlichtrelatie in en uit de game gehouden, natuurlijk gevolgd door negatieve reacties van fans, die over het algemeen de politiewagens als essentieel onderdeel van Need for Speed zagen en ze dus in de serie wilden behouden.

Opvallend aan die eerste Need for Speed was dat de game niet datgene vertegenwoordigt wat we nu zouden verstaan onder ‘typisch Need for Speed’. In eerste instantie stond realisme namelijk hoog in het vaandel. Dan is het eigenlijk raar dat we de serie inmiddels als een typische arcadeserie kennen. Dat heeft alles te maken met de switch die de ontwikkelaar na de eerste game maakte. Need for Speed II was een stuk minder realistisch. Dit tot ongenoegen van de fans van toen, die de originele koers beter vonden. Toch sloeg de arcade inslag aan. Dat kwam mede door de intrede van zogenaamde shortcuts – spelers konden het asfalt verlaten en door het gras stukken afsnijden.

Hot Pursuit 2, Underground 2, ProStreetEén van de leukere games in de serie moest echter nog komen. Need for Speed III: Hot Pursuit is de eerste in een reeks Need for Speed games die aangemerkt kunnen worden als de beste games in de serie. De beide Hot Pursuit versies , maar vooral Need for Speed: High Stakes, gelden als de beste Need for Speed games ooit. In die tijd maakte de serie de naam en faam waarop EA nu nog steeds kan teren. Het idee van realisme had men al laten varen, het ging vooral om veel actie en spanning bij talloze politieachtervolgingen. Bovendien introduceerde High Stakes schademodellen, iets waar fans van de serie toen al een tijdje om vroegen.

Zo kabbelde de serie rustig voort, totdat Need for Speed: Underground alles op zijn kop zette. Het was de tijd van The Fast and The Furious en met Underground liftte EA mee op die hype. Of was dat eigenlijk wel zo? We spreken tegenwoordig van een hype, omdat er ook na Underground nog een stortvloed aan games is gekomen met hetzelfde thema. Vergeet daarbij echter niet dat NFS: Underground commercieel gezien een enorm succes was. Iets dat goed verkoopt zal altijd concurrenten aantrekken, dus zou je kunnen zeggen dat het niet meer dan logisch was dat er meerdere van dat soort games verschenen. Bovendien schiepen die games op die manier precies de basis die de makers van de film nodig hadden voor een tweede en derde deel. Je zou dus ook kunnen zeggen dat NFS: Underground het hele ‘ streetracing thema’ de beslissende boost heeft gegeven en het idee veranderde in een hype.

EA plukte zelf ook de vruchten van die hype door met de relatief weinig vernieuwende game NFS: Underground 2 te komen. Hoewel, niet vernieuwend.. Underground 2 was wel de eerste Need for Speed met een open wereld, waarin je, alsof het hier een free-roaming game betrof, vrij kon rondrijden op zoek naar uitdagingen en races. Hoe leuk de game ook was, het liet twee populaire elementen uit de eerdere games achterwege; de community wilde de politieauto’s en de schademodellen terug.

Zoals je weet moet je voor schade nog even wachten tot ProStreet in de winkels ligt, maar de politie keerder in Need for Speed: Most Wanted alweer terug. Dat mistte zijn uitwerking niet; de game scoorde gemiddeld een 8.5 en werd daarmee op dat gebied één van de succesvollere Need for Speed games van de afgelopen jaren. Ook Need for Speed: Carbon, dat daarna nog verscheen, kon niet tippen aan Most Wanted.

Need for Speed: High StakesZo zou je kunnen zeggen dat de serie zijn ups en downs heeft gehad. Toch viel de game eigenlijk nooit tegen qua verkoopcijfers. EA heeft al vaker bewezen te weten hoe een product in de markt gezet moet worden en een racegame met de catchy naam ‘Need for Speed’ is aan EA dan ook wel toevertrouwd. Daarbij komt nog een ander belangrijk gegeven: Need for Speed is nooit slecht geweest. Ongeacht welke versie je thuis hebt liggen, het is nooit zo dat je je geld hebt weggegooid als je een Need for Speed in huis hebt gehaald.

Een laatste vraag waar je je over kunt buigen is de vraag of het terecht is dat Need for Speed de best verkopende game zal zijn met kerst. Kijk je daarbij puur naar de cijfers die de game scoort, dan is het antwoord absoluut ‘nee’. De toegankelijkheid van de game alsmede het zeer indrukwekkende ‘ track record’ zorgt er echter wel voor dat Need for Speed al jaren geldt als een veilige keuze als het gaat om een goed cadeau en dat is ook dit jaar niet anders.