Grand Theft Auto IV

Het is lang geleden dat ik Grand Theft Auto IV met eigen ogen heb mogen aanschouwen. Te lang geleden. Eindelijk werd ik weer uitgenodigd voor een reisje naar Rockstar Games om de game te bekijken. Dit keer heb ik niet naar een veredelde tech-demo gekeken, maar kreeg ik drie missies voorgeschoteld en dat was smullen. Ik moest me inhouden om de Rockstar-medewerker niet voor zijn bek te slaan en de controller uit zijn handen te jatten. Gelukkig maar, anders had ik weer een vooroordeel over gamers bevestigd en zou GTA IV vast verboden worden.

En geloof me, dat is het laatste wat je wilt, want wat wordt GTA IV vet! Tijdens de demo vielen alle puzzelstukjes op hun plaats en zag ik dat GTA IV weer een typische GTA-game wordt. Dat klinkt logisch, maar is het niet helemaal. Rockstar heeft duidelijk aangegeven dat deel IV een andere weg inslaat dan haar eerdere GTA-games. De game is realistischer en serieuzer. De grote vraag is natuurlijk of de typische GTA-humor nog wel een plaats heeft in het spel en of de game nog wel aanvoelt als een GTA-game?

Met die humor zit het helemaal goed. Zo heb ik een ontmoeting gezien tussen Niko en Brucie, een opdrachtgever ergens in het begin van de game. Brucie is een kale, gespierde gast die niet vies is van anabole steroïden. Brucie staat helemaal stijf van de drugs en cafeïne en is bijzonder grappig. In een rottempo vertelt hij dat een bepaalde dikke kerel er nog best wel goed uitziet, als hij een vrouw zou zijn dan, maar dat hij natuurlijk geen chubby chaser is. Zonder te ademen begint hij over zijn lichaam en vraagt hij Niko aan zijn borstspieren te voelen. Natuurlijk is dit maar een zwakke poging om Brucie te beschrijven, maar vertrouw me maar gewoon als ik zeg dat Brucie precies het hilarische en gestoorde figuur is dat je zou verwachten in een GTA-game.

Zoals de meeste opdrachtgevers in GTA heeft Brucie een probleem dat jij voor hem mag oplossen. Je moet de crimineel Rivas opzoeken en afmaken. Daarvoor jat je eerst een politiewagen, rijd je vervolgens naar een rustig plekje en zoek je naar de naam “Rivas” in de politiecomputer. Elke politiewagen is namelijk voorzien van zo’n computer met een uitgebreide database. Hierin vind je achtergrondinformatie van een sloot aan personages in GTA IV. Ongetwijfeld gaat Rockstar hier nog wat grappen uithalen. Kijk niet raar op als je in deze database ontdekt dat de heer Jack Thompson wordt gezocht voor het seksueel misbruiken van geschoren poedels.

Maar die politiedatabase is natuurlijk niet alleen bedoeld voor grapjes, je hebt er ook wat aan. In dit geval kom je erachter waar Rivas zich bevindt en kun je hem opzoeken. Rivas weet natuurlijk waarvoor je komt en scheurt er in zijn auto snel vandoor. Zoals je gewend bent van GTA moet jij er uiteraard achteraan in je eigen auto. Waar je in de oude GTA’s iemands auto moest kapotbeuken of klemzetten, kun je het nu eenvoudiger met wapens oplossen. Schieten vanuit een auto kon in de vorige delen alleen maar naar links of rechts. Nu kun je net als in Saints Row echt mikken tijdens het rijden, en kun je dus ook naar voren schieten. Bovendien ben je niet meer beperkt tot het gebruik van een uzi, je kunt ook een aantal andere wapens vanuit je auto gebruiken. Zelfs granaten en dat lijkt me nou echt leuk.

Jammer genoeg was dat geen onderdeel van de demonstratie, maar werden granaten wel tijdens een andere missie gebruikt. In deze missie moet je voor de zeer stereotype en rijke hiphopper Playboy X op pad om een aantal maffiosi af te schieten op een bouwplaats. Tijdens die shoot out ontdekte ik hoe spectaculair ze zijn. Lijken worden nu veel harder door de lucht geknald. Op een gegeven moment werd er in de demo een granaat gegooid, volgde er een vette explosie en knalde een lichaam het beeld uit om vervolgens vlak naast Niko weer terecht te komen.

Alle actie is zo verbeterd dat GTA zich weer helemaal met de groten der aarde kan meten. Dit komt ten eerste door het cover-systeem. Met één druk op de linker stick plakt Niko zichzelf tegen een muurtje aan. Vervolgens kun je net als in bijvoorbeeld Gears of War over of langs het muurtje kijken. Vanachter de schuilplek kun je op de vijanden locken, en dat lijkt een stuk beter te werken dan eerst. Tijdens de demo lockte Niko zonder problemen op de verschillende tegenstanders. In de crosshair verschijnt een ronde levensmeter van de tegenstander waarop je mikt. Zo weet Niko precies wanneer iemand is uitgeschakeld. Bovendien kun je op de armen van de tegenstanders mikken, om zo het wapen uit zijn hand te schieten. En als je het echt even niet meer zit zitten en tegenstanders komen hard op jouw schuilplek afgerend, dan is het zelfs mogelijk blind te schieten. Dus als een kip zonder kop gewoon jouw wapen om het hoekje steken en knallen maar. Een stuk minder zuiver, maar je kunt zelf niet geraakt worden. Als je trouwens wel geraakt wordt, dan wordt dit duidelijk aangegeven met bloedspatten die op het beeldscherm verschijnen. En gaat dat te ver, dan ben je natuurlijk dood. Nieuw in GTA IV is dat je dan een sms’je krijgt met de vraag of je de missie opnieuw wilt doen. Je kunt dan meteen aan het begin van de actie beginnen en dat scheelt een hoop gezeik. Als Niko een missie wél haalt, wordt het spel meteen ge-autosaved. Je hoeft dus niet meer terug naar je safehouse om het spel op te slaan.

En om maar even door te gaan op vernieuwingen in GTA IV, het politiesysteem is ook aangepakt. Dit doet nu denken aan het systeem van Scarface en werkt zeer goed. In het kort werkt het als volgt: zodra de politie achter Niko aan zit, verschijnt er op je kaart linksonder in het scherm een rode cirkel. Het centrum van deze cirkel ligt precies op de plaats van jouw laatste misdrijf. De politie zoekt binnen deze cirkel naar je, dus moet je eruit zien te vluchten. Als je vijftien seconden eruit bent, verdwijnt de ster. Als Niko echter binnen die tijd gezien wordt door de politie, wordt het zoekgebied opnieuw op hem gecentreerd. Hoe meer sterren, hoe groter het zoekgebied en hoe feller de politie is. Ik heb de politie jammer genoeg nog niet zelf in actie gezien, dus ik heb geen idee hoe moeilijk zij het jou maken. Ook heb ik geen idee wat er gebeurt als Niko het maximale aantal sterren heeft behaald. Ik denk namelijk niet dat het leger nog een plaats heeft in GTA IV, daarvoor is het spel te realistisch geworden.

Bij dat realisme komt ook een ander nieuw element om de hoek kijken. Voor het eerst moet je namelijk echte vriendschappen aangaan met mensen. Helemaal nieuw is dit niet, in San Andreas kon je ook al vriendinnetjes krijgen, maar het concept is flink uitgebreid. Je kunt vrienden nu bellen om met ze af te spreken. De speler kan ze uitnodigen om te gaan darten, bowlen, drinken of voor nog een paar andere activiteiten. Het bowlen en darten zal waarschijnlijk via een soort minigame verlopen, maar het drinken blijft denk ik bij een cut scene. In de demonstratie belde Niko zijn neef Roman op om wat te gaan drinken. Je haalt hem op, brengt hem naar de bar, en zet het op een zuipen. Even later komen de twee straalbezopen de bar uitgekropen. Beide lopen slingerend op de auto af, om vervolgens gewoon in te stappen. Als je dronken in een auto zit is het beeld wazig en beweegt het hard genoeg om er zelf van te gaan kotsen. Zodra je Roman thuis hebt afgezet, ontnuchter je zelf ook weer, en heb je nergens meer last van. Was het echte leven ook maar zo. Vrienden kunnen Niko trouwens ook bellen. Dat kan zomaar gebeuren terwijl hij druk bezig is met een missie. In dat geval kun je ze het beste wegdrukken. Zorg dan wel dat je even later terugbelt, want anders worden ze boos. Ook als je een afspraak maakt, maar die niet gaat halen, moet je jouw vrienden opbellen om ervoor te zorgen dat ze niet pissig worden. Vriendschappen zijn dus een stuk realistischer in GTA IV, en dat betekent ook dat de s[e;er niet alleen hoeft te geven, maar ook kan nemen. De vrienden hebben elk hun eigen kwaliteiten en zullen Niko op bepaalde momenten in de game kunnen helpen. Hoe dit precies in elkaar gaat steken heeft Rockstar nog niet bekend gemaakt, maar wij zijn in ieder geval benieuwd.

Zoals altijd met GTA zijn het de kleine details die de game naar een nog hoger niveau tillen. Die vrienden zijn daar een klein voorbeeld van, maar vergeet de kleine grappen op de radiostations niet. Of het feit dat je storing hoort in de speakers van de auto als jouw telefoon gaat. Of dat een dure auto een gesproken navigatiesysteem heeft. En dan het uiterlijk van het spel. Heerlijk! De game heeft onovertroffen animaties, werkelijk prachtige lichteffecten en zeer gedetailleerde textures. Bovendien stikt het van de auto’s op de wegen en mensen op straat. Allemaal mensen die met hun eigen ding bezig zijn: pinnen, drinken, ergens lekker zitten. Mensen lijken niet zo doelloos. En daardoor leeft Liberty City als nooit tevoren!

De knapste prestatie die Rockstar echter heeft geleverd is dat Grand Theft Auto IV voelt als een hele natuurlijke evolutie van de vorige delen. Het verhaal is serieuzer, Niko is serieuzer, de game is realistischer, maar toch past het helemaal bij GTA. De oude humor en het nieuwe realisme zijn door Rockstar verbonden in een zeer goed huwelijk. Het lijkt erop dat GTA IV het free roaming-genre wederom naar een heel nieuw niveau gaat tillen. En eigenlijk hadden we niets anders verwacht!

Geplaatst op 24 januari 2008 om 00:01 door Youri Dechesne