Grand Theft Auto IV

Ja hoor! Het is zo ver! Ik heb ‘m gespeeld! Eindelijk hoefde ik niet meer ‘gewoon’ naar Grand Theft Auto IV te kijken, maar mocht ik ermee aan de slag. In twee uur heb ik onschuldige burgers in elkaar geslagen, vuile klussen opgeknapt en ben ik natuurlijk aan de politie ontsnapt. En dat voelde heerlijk vertrouwd. GTA IV spelen is aan één kant een bijzondere ervaring, en aan de andere kant voelt het alsof ik nooit anders heb gedaan. Dat betekent niet dat de gameplay onveranderd is gebleven, maar dat deze een grote, maar zeer natuurlijke evolutie heeft doorgemaakt.

Zo is gewoon even met mensen op de vuist niet langer gewoon even met mensen op de vuist. Knokken is een stuk uitgebreider doordat je wel vijf knoppen tegelijk kunt gebruiken. Met de linker trigger lock je op het (wellicht nietsvermoedende en bovendien onschuldige) slachtoffer om met twee van de actietoetsen verschillende klappen uit te delen. Met de andere twee actieknoppen kan Niko schoppen en blokkeren. GTA was natuurlijk altijd al de ultieme mix van verschillende genres en aan het lijstje shooter, race en action-adventure mag nu dus het genre vechtgame worden toegevoegd.

De andere genres zijn bovendien flink aangepakt zodat ze meekunnen met de huidige standaard. GTA IV is bijvoorbeeld weer een volwaardige shooter en dat komt met name door het verbeteren van het locksysteem. De vorige keer heb ik het hier ook al over gehad, maar nu kon ik eindelijk zelf voelen hoe goed dit werkt. Met de linker trigger lockt Niko meteen op een tegenstander en schakelen tussen verschillende doelwitten gebeurt door middel van een tikje tegen de rechter stick. Ook als vijanden tussen een groep burgers staan, kunnen ze op deze manier snel gevonden en uitgeschakeld worden.

Dit systeem werkt samen met het nieuwe cover-systeem. Met de rechter schouderknop drukt Niko zich tegen een object aan en ook vanachter cover kan hij gewoon locken. Standaard mikt Niko op de borst, maar met een subtiele beweging van de rechter stick kan hij ook op andere lichaamsdelen mikken. Een schot door het hoofd is altijd het meest effectief, dat heb ik wel gemerkt tijdens een missie die ik deed voor de hilarische wietrokende Jamaicaan Little Jacob. De speler moet deze vriend van Roman beschermen bij een ontmoeting met een aantal “business partners”. Qua missies is GTA IV niet veel anders dan de vorige GTA-games, dus je weet van tevoren dat deze ontmoeting op een shoot-out uitloopt. Niko wordt met een handpistooltje gepositioneerd op een nabijgelegen gebouw om de aanvallers van Little Jacob neer te schieten. Laat je Niko gewoon locken zonder bijsturing, dan zijn er aardig wat kogels nodig. Eén kogel in het hoofd is meestal een stuk effectiever. Een granaat doet ook veel goeds, deze kun je zeer precies werpen met het lock-systeem. Granaten zijn bovendien te cooken. Net als in een game als Call of Duty 4 kun je een granaat langer vasthouden voordat je hem gooit, met als gevolg dat deze precies op het juiste moment ontploft.

Dat is geen goed idee als je tegenstanders tussen de burgers staan, want granaten zorgen voor vette ontploffingen en zeer veel schade. Een uzi is dan een betere keuze. Gelukkig zijn tegenstanders nu goed te herkennen tussen de onschuldige schapen, doordat iemand die Niko dood wil hebben zorgt voor een rode crosshair en een willekeurige voorbijganger een groengekleurde crosshair krijgt. Een tof detail hierbij is dat een tegenstander zich kan overgeven. Hij vormt op dat moment geen gevaar meer en de crosshair is dus groen. Ook dan blijft voorzichtigheid geboden: iemand die zich gewonnen geeft kan even later van gedachten veranderen. Een ander leuk detail zit hem in het mikken op onschuldige burgers. Deze reageren hier allemaal net weer anders op. Als je in GTA IV mikt op een nietsvermoedende burger kan deze bijvoorbeeld zijn kop koffie van schrik laten vallen.

Dat soort kleine nieuwe details zie je overigens heel erg veel in GTA IV. Mensen die je met een auto weet te pletten laten bijvoorbeeld echt bloedvlekken achter, vaak op een muur, maar ook op een motorkap of voorruit. Niko kan ook zelf een bloedvlek achterlaten. Als je echt hard rijdt met een auto en tegen een stilstaand object ramt, dan wordt Niko door de voorruit gelanceerd. Op een motor komt dit natuurlijk ook vaak voor, maar daar heeft hij meestal een helm op. Verongelukken is dus nog steeds aan de orde van de dag in GTA IV en je zult het autorijden echt moeten leren om de “suicides by car” te beperken. Al remmend door een bocht gaan is bijvoorbeeld niet meer zo eenvoudig: je moet afremmen voor een bocht en weer gas geven in de bocht. Remmen en sturen tegelijk is geen succes kan ik je uit ervaring meedelen.

Met de handrem moet je ook oppassen, druk deze te lang in en de bolide gaat ongetwijfeld spinnen. En dan is er nog het feit dat elke auto echt anders stuurt. In de vorige GTA’s was er vooral veel verschil in snelheid tussen de verschillende auto’s, maar in dit deel besturen de auto’s ook echt anders. Een grote SUV rijdt bijvoorbeeld heerlijk als je rechtdoor gaat, maar uitwijken voor andere auto’s is erg moeilijk. En echte Amerikaanse muscle cars zien er geweldig uit, maar rijden als een dweil. Dat is in het echt niet anders trouwens, omdat de Amerikanen heilig geloven in het motto “bochten zijn voor mietjes”.

Ook het weer is van invloed op het rijgedrag van de verschillende wagens. Op hoge snelheid zijn een Banshee (in het echt een Dodge Viper) of een Croquette (Corvette) bijvoorbeeld zeer moeilijk te besturen, maar als het stortregent weet je helemaal niet meer wat je overkomt. Een bocht maken op middelhoge snelheid op een nat wegdek zorgt er waarschijnlijk voor dat de auto in een dikke slip raakt. Rijden voelt in eerste instantie dan wel heerlijk vertrouwd aan in GTA IV, maar om een volwaardig coureur te worden zul je door het diepgaandere rijsysteem veel uren in de game moeten steken. Overigens heeft het weer nog een ander doel dan alleen irritant zijn tijdens het rijden. De stortregens zorgen namelijk voor een grimmige sfeer. Zeker als het ook begint te onweren krijg je als speler oprecht het gevoel dat je maar beter even ergens kunt gaan schuilen.

Schuilen is iets dat je vaak zult doen in GTA IV en dan vooral je verschuilen. Niet voor de regen natuurlijk, maar wel voor de politie. Ik heb gemerkt dat het een stuk moeilijker is te ontsnappen aan de mannen in uniform, zeker als je vier sterren of meer hebt. Zoals ik de vorige keer heb omschreven wordt de zoekradius groter naarmate je meer sterren hebt. Het probleem is dat er zoveel politie op straat en in de lucht is, dat het bijna onmogelijk is ongezien uit de zoekradius te komen. Bij zes sterren stikt het niet alleen van de politieauto’s, maar ook van de zwarte FBI-wagens en ME-busjes zoals we die kennen van eerdere GTA’s. Het leger is dus verdwenen. De game is daardoor een stukje realistischer, maar zeker niet eenvoudiger dan zijn voorgangers.

Alle toevoegingen zorgen ervoor dat Grand Theft Auto IV ongetwijfeld weer een mijlpaal in de gamegeschiedenis gaat worden. Maar dat komt niet in de eerste plaats doordat het spel zoveel genres op geweldige wijze weet te combineren, maar vooral door het oog voor detail. Het vallende koffiekopje en de bloedvlekken zijn natuurlijk maar kleine voorbeelden. Het feit dat mensen paraplu’s opsteken en agenten regenkapjes over hun petten dragen in de regen, het feit dat een van een dak vallende tegenstander de ene keer te pletter zal slaan en de andere keer zich weet vast te houden aan een dakgoot, het feit dat de humor in het spel alleen maar beter lijkt te zijn geworden, en vooral het feit dat er een veel uitgebreider en beter verhaal zit in GTA IV zorgen ervoor dat de game uitgebreider, realistischer en beter aanvoelt dan ooit. Nog twee maandjes wachten en dan mogen we de game eindelijk thuis spelen, het lijkt wel een eeuwigheid.

Geplaatst op 28 februari 2008 om 19:00 door Youri Dechesne