Civilization V

Een voorproefje krijgen van Civilization V bij Firaxis Games in Baltimore is fantastisch, maar na terugkomst wordt het behoorlijk irritant. Iedereen speelt Civilization namelijk op zijn eigen specifieke manier en iedereen vindt weer net iets anders heel belangrijk binnen de Civilization-serie. De één vraagt of elke stad tot in detail is te micromanagen, een ander wil weten hoe het zit met de landgevechten in Civilization V en een derde probeert info over nieuwe wereldleiders en –wonderen los te peuteren. Mensen, ik ben het Orakel van Delphi niet!

Wat ik wel weet is dat met Civilization V dappere stappen ondernomen worden. Als allereerste valt op dat de game afstapt van de oude vertrouwde vierkanten waarop alles zich afspeelt en er gekozen is voor een honingraatstructuur.

Het is een wijziging die vooral interessant is met het oog op de nog grotere verandering: per vakje kan slechts één eenheid geplaatst worden, dus weg met het stapelen van eenheden waarmee je als een geconcentreerde sprinkhanenplaag over de wereld raast. In plaats daarvan zul je een front moeten vormen met mêlee-eenheden die de voorste linie vormen, gevolgd door ranged units, zoals boogschutters en katapulten, die je ondersteunen. Doordat eenheden nu over veel meer vakken worden uitgespreid, is het ook logischer dat alles zich afspeelt op een zeshoekig veld. Er zijn meer aangrenzende vakken waardoor je echt tactische gevechten moet voeren. Daarnaast is het niet meer mogelijk dat vijandelijke eenheden door rare diagonale openingen met twee zetten jouw mooi opgebouwde verdediging volledig omzeilen. Iets wat enorm irritant was bij de vorige Civilization-games.

Dit heeft ook tot gevolg dat in steden slechts één eenheid kan bivakkeren, dus een vijandelijk leger opwachten in een tot de tanden toe bewapende stad is er niet meer bij. Je zult met jouw eenheden het open land in moeten trekken om daar een defensieve lijn neer te zetten. Het is dus zaak bergpassen te bezetten, op heuvels te bivakkeren en bij een rivier de juiste oever te bewaken. Vanachter de veilige stadsmuren en vanuit een ivoren toren regeren is er niet bij, de lanen op, de paden in!

Spelers worden sowieso meer beloond voor een proactieve houding. Waar in vorige Civilization-games de Domination Victory het makkelijkste pad was om te bewandelen (verover vijftig steden) en de andere overwinningsmogelijkheden al snel werden gelaten voor wat ze waren, is geprobeerd bij Civilization V dit beter te balanceren. Het opvallendste is de toegenomen rol van culture (= cultuur). Door in een stad genoeg cultuur te vergaren, door specifieke gebouwen als een theater of amfitheater te bouwen, werden de stadsgrenzen in de vorige Civilization-games flink opgetrokken. Binnen no-time was het op deze manier mogelijk om een gigantisch gebied te bezetten, waardoor (bouw) ruimte heel snel een schaars goed was. Bij Civilization V zal, als er genoeg cultuur gegenereerd is, slechts één vakje worden toegevoegd aan de grenzen van een stad. Spelers die dus snel een groot rijk willen hebben, zullen moeten investeren in cultuur en dan ligt het ook meer voor de hand om proberen de culturele overwinning binnen te slepen.

Daar komt nog eens bij kijken dat spelers niet zelf kunnen bepalen welke hexagoon aan het bezit wordt toegevoegd, dit wordt op basis van verschillende factoren gedaan. De meest vruchtbare plekken, wellicht voorzien van belangrijke grondstoffen, worden eerst aan het bezit toegevoegd, daarna wordt er naar andere factoren gekeken. Zo is er een voorkeur om de landsgrenzen aan dezelfde kant van een rivier te houden, waardoor je dus meer dan eens moet oppassen waar je een stad plaatst. Steek je een rivier over met een Settler en bouw je daar een stad op, dan zal deze toch net iets geïsoleerder liggen. Simpelweg steden om de tien vakjes op een horizontale of verticale lijn stichten om op die manier landjepik te spelen is er niet meer bij.

Ook om het in Civilization V allemaal diplomatieker aan te pakken, wordt bevorderd. Nieuw zijn bijvoorbeeld de stadstaten, een soort tegenhangers van de barbaren. Deze onafhankelijke partijen lijken wellicht erg aantrekkelijk om onder de voet te lopen, maar door handel met ze te drijven zijn weer andere voordelen te behalen. Vaak zijn er mineralen of grondstoffen bij de steden te vinden waar je zelf moeilijker aan kunt komen. Eveneens levert het een goede politieke reputatie op. Tegelijkertijd brengt dit ook verplichtingen met zich mee: als een stadstaat wordt aangevallen is het aan jou om de boel te verdedigen en jouw handelspartner uit de brand te helpen. Elk voordeel heb z’n nadeel zogezegd.

Uiteraard komt bij de diplomatieke beslommeringen meer kijken dan alleen het managen van relaties van je stadstaten, juist met grote facties zul je regelmatig in de (verbale) clinch liggen om het onderste uit de kan te halen. Zoals we gewend zijn, is er over van alles en nog wat te onderhandelen en op sommige punten is dit wat uitgebreid. Zo is er de handige mogelijkheid om af te spreken dat beide partijen elk andere technologieën onderzoeken en deze te delen, waarbij van tevoren een borgsom wordt ingelegd om er zo voor te zorgen dat de afspraak in ere wordt gehouden. Bij Civilization IV werden dit soort afspraken online al officieus met elkaar gemaakt, nu is het echt in de game zelf verweven.

Het is ook iets waar meermalen op gewezen wordt tijdens de presentatie: het ontwikkelteam heeft zijn oor te luister gelegd bij de Civilization-community en geprobeerd zoveel mogelijk irritaties weg te nemen. Vandaar dat de gevleugelde uitspraak “you won’t see a spearman kill a tank” zo ingelijst kan worden en aan de muur mag worden gehangen. Eindelijk! Bij vorige Civilization-games was het zo dat de defensieve en offensieve waarde van een eenheid één en dezelfde waren. Verloor een eenheid bij een aanval wat kracht, dan was hij defensief ook zwakker. Dat is nu verleden tijd, de defensieve waarde van eenheden in Civ V blijft altijd gelijk, waardoor zelfs een zwaarbeschadigde tank niet vernietigd kan worden door een paar botte speren. De aanvalskracht van een paar holbewoners is daarvoor simpelweg te laag en de verdedigingskracht van een tank te hoog.

Hiernaast wil men de community nu op zijn wenken bedienen door binnen Civilization V een hele library aan te bieden. Hier kunnen spelers hun eigen mods uploaden, die vervolgens door de rest van de wereld gespeeld en beoordeeld worden. Met Civilization V wil men het aantal mogelijkheden om dingen aan te passen dan ook niet inperken, maar juist verder uitbreiden. Daarnaast wordt het binnen Civilization V mogelijk om je eigen fansite te koppelen aan de game. Voer jij iets uit op je site, dan wordt dat ook binnen Civ V geüpdate. Op deze manier moeten fansites een grote impuls krijgen. En mocht dat allemaal niet helpen, dan heeft men nog altijd de Facebook-versie achter de hand.

Mij was mij alvast een eerste blik op Civilization V gegund en hoewel er veel informatie werd gegeven, zijn er nog tal van vragen die spelen. Welke nieuwe wereldwonderen zijn er bijvoorbeeld? Tijdens de studiotour spotte ik de Porcelain Tower al toevalligerwijs, maar meer weet ik er ook niet van. Wat voor rol hebben grote denkers in de game? Geen idee. Wat mogen we verwachten van de multiplayer? Niks over gehoord. Is dat frustrerend? Jazeker! Gelukkig maar dat de zalvende woorden ‘deze herfst’ werden uitgesproken.