FIFA vs PES: editie 2011

Het is heerlijk om de eeuwige strijd tussen FIFA en PES te volgen. Meestal begint het ergens in mei met de eerste – zeer vroege – codes die bij de ontwikkelaar speelbaar zijn. Daarna volgt de E3 waar de previewversie wat meer vorm heeft gekregen, in de zomer ploft er doorgaans een previewcode op de mat die nog weer iets verfijnder is en bij de gamescom moeten de grote spelers er eigenlijk al wel staan omdat de release dan angstig dichtbij komt. Zo kort voor de release is een vergelijking tussen de twee kemphanen enigszins mogelijk. Op de gamescom namen we de footies samen onder de loep en riepen we er één tot Sommermeister uit.

De speelbare versie van FIFA 11 is amper twee weken oud en het is te merken dat er wat kleine veranderingen zijn doorgevoerd ten opzichte van de laatste code die we speelden. Belangrijkste wijziging is de introductie van het 360-graden gevecht om de bal. Simpel gezegd komt het erop neer dat er veel meer vrijheid is in fysieke duels, zodat je al duwend en trekkend jezelf langs een tegenstander kunt wurmen. Het geeft een veel natuurlijker gevoel dan de vreemde krachtsverhoudingen tussen degene met de bal en zonder de bal die je in FIFA 10 regelmatig hebt. Wel is het nu nog zo dat duels soms vreemd verlopen met duwende en trekkende spelers die uiteindelijk over elkaar heen tuimelen. Aan deze neiging tot chaos mag nog wel even gewerkt worden.

In PES 2011 heb je een heel ander gevoel tijdens gevechten om balbezit. Net als in de oudere previewversie die bij ons op kantoor ligt, laat ook de gamescom-versie zien dat verdedigers zich nog te gemakkelijk laten verschalken. Het is al een stuk beter dan voorheen – zeker als je jezelf breed maakt door R2 te drukken – maar vaak heb je het gevoel dat een aanvaller iets te vaak de bal meekrijgt in een fysiek duel. Als Arsjavin bijvoorbeeld de bal met gemak meekrijgt terwijl de sterke Terry in zijn nek staat te hijgen, voelt dat vreemd aan.

Wel voelt deze code van PES 2011 al veel minder onnatuurlijk aan dan de vorige previewcode. Naar mijn mening dan, Jelle denkt daar anders over. Een lange bal lijkt minder op een geleide afstandsraket en meer op een ongeleid projectiel, zoals het behoort te zijn. Toch blijft de bal in PES iets bijgestuurd worden bij elke pass die je geeft. Voor een game die zich richt op realistische gameplay is dat vreemd; je zou verwachten dat de bal 100% vrij in zijn beweging moet zijn om echt realisme te benaderen. Maar dat zou te moeilijk zijn voor de speler, zo legde Jon Murphy (European PES Team Leader) uit in een interview dat binnenkort op InsideGamer verschijnt.

Het PES-team vindt volledige vrijheid van de bal dus een stap te ver, het FIFA-team zette die stap vorig jaar al. De full manual-instelling in FIFA 10 toonde aan dat volledige vrijheid na heel veel oefening, frustratie en gebroken controllers, kunst baart die enorm veel voldoening geeft. In FIFA 11 is er opvallend weinig aan de sterke basis van vorig jaar gesleuteld. Het komt op veel mensen over alsof het een gigantische verandering is dat je nu meer moet mikken als je een pass geeft, in werkelijkheid zat het systeem al in FIFA 10 verborgen achter de manual-instelling. Dat de standaardinstellingen dus iets meer manual zijn geworden en iets minder automatische piloot, zegt meer over de instellingen dan over het onderliggende gameplaysysteem. Begrijp me niet verkeerd: FIFA 11 is een genot om te spelen, maar de zichtbare veranderingen zijn erg beperkt in deze previewversie.

Dat is jammer, want nu de concurrentie met rasse schreden aan het naderen is, mag het FIFA-team van mij wel een paar verrassende, ambitieuze stappen zetten. Dat zijn dan stappen op voetbalgebied en niet een optie als ‘Be a Goalkeeper’, die in de praktijk vermoedelijk nauwelijks gebruikt gaat worden. Dingen als keepers die op hun lijn blijven staan alsof het airhockey is, om bijna elk schot te blokkeren en pas bij een rebound te capituleren. Of verdedigers die nog steeds te weinig geduld lijken te hebben om niet meteen hun defensieve posten te verlaten door druk te gaan zetten. Het zijn irritatiepuntjes die in FIFA 10 nog met de mantel der liefde bedekt werden, maar nu eigenlijk aangepakt moeten worden. Wees wat ambitieuzer, heren van het FIFA-team!

Daarin kunnen ze een voorbeeld nemen aan het PES-team, dat een waslijst aan vernieuwingen heeft doorgevoerd om eindelijk de inhaalrace naar FIFA in te zetten. Het nieuwe pass-systeem zorgt ervoor dat je veel meer moet letten op waar je de bal heen speelt en hoe hard, maar nog steeds voelt het aan alsof de passes radiografisch bestuurd worden in de richting van medespelers. Dat kun je niet uitschakelen via het wisselen van besturingsvorm full-automatic of semi-automatic naar manual. Wel kun je het jezelf lastig maken door met L2 een pass zonder richtingsbegeleiding te geven, maar dan moet je dus echt drie dingen tegelijk kunnen doen. De instellingen zijn behoorlijk rigide en geven geen vrijheid aan de speler om zelf een tussenvorm met een combinatie van manual- en (semi) automatic-instellingen te creëren.

Bij geen van beide footies heb ik een euforisch gevoel. Op dit moment voelt FIFA 11 als een kleine update van een geweldige voetbalgame, waarin er maar weinig veranderd lijkt te zijn aan de basisgameplay. PES 2011 komt met zevenmijlslaarzen dichterbij, maar is er vermoedelijk nog net niet klaar voor om de kroon terug te pakken. PES zet fantastische stappen die aangeven dat er volgend jaar van alles mogelijk is, maar ik zie het niet gebeuren dat er dit jaar nog genoeg tijd is om alle kleine oneffenheden in spelersbewegingen weg te werken. FIFA 11 borduurt voort op het ijzersterke FIFA 10 en speelt iets vrijer dan de footie van vorig jaar dankzij de minder computergestuurde balbewegingen. Het probleem is dat FIFA 11 wel heel erg vertrouwd aanvoelt en nog steeds irritatiepunten als blunderende keepers en vreemde verdedigers laat zien.

Door nuttige kleine tweaks, vooral op het gebied van passen, is FIFA 11 de Sommermeister. Maar er mag nog wel wat meer gedaan worden aan maffe keepers en instappende verdedigers. In de wereld van voetbalgames kan er in de laatste weken van ontwikkeling nog veel gebeuren, dus de titel Sommermeister is net als de titel Winterkampioen geen garantie voor de eindoverwinning. Het maakt duidelijk dat het balletje nog steeds de kant van FIFA op rolt. Met de kanttekening dat PES misschien nog in staat is een onderschepping te maken.