Gran Turismo 5 - Spec 2.0

Zeven jaar geleden, dat is een flink eind terug in de tijd. Weten jullie nog op welk punt in je leven je stond? Ik was tweedejaars student, vierdejaars vakkenvuller bij de Albert Heijn en woonde nog bij mijn ouders. Het leven was simpel. Niet alleen voor mij, ongetwijfeld ook voor Kazunori Yamauchi. Hij moet gedacht hebben: “Ik ga Gran Turismo 5 maken, het wordt de beste racegame ooit en als ‘ie over een jaar of drie klaar is, beginnen we aan deel zes.”

Ook hij had waarschijnlijk niet voorzien dat het iets anders zou lopen. Zes jaar later, in november 2010, lag de game na milde Duke Nukem Forever-taferelen eindelijk in de winkels. Ik gaf Gran Turismo 5 een 8½ met als kritiek onder andere dat de game na zes jaar nog steeds niet af was. Inmiddels zijn we weer bijna een jaar verder en is er eindelijk de eerste grote update in de vorm van Spec 2.0. Dat levert twee vragen op. Ten eerste: is Gran Turismo 5 nu de game die het had moeten zijn bij de release? Ten tweede: doet Spec 2.0 genoeg voor Gran Turismo 5 om de concurrentie aan te laten gaan met nieuwkomer Forza Motorsport 4?

Laten we met de eerste vraag beginnen. Een in mijn optiek onbegrijpelijke keuze van ontwikkelaar Polyphony was om achthonderd brakke auto’s in de game te stoppen in de vorm van Standard Cars. Waar de tweehonderd Premium-modellen er oogverblindend strak uitzagen en allemaal een natuurgetrouw interieur hadden, waren de standaardmodellen rechtstreeks overgezet van de PlayStation 2. Dat betekende een gebrek aan detail en geen mogelijkheid om de camera binnen achter het stuur te plaatsen. De Spec 2.0-update, meer dan een gigabyte groot, heeft dit laatste aangepakt door enkele standaardauto’s van een eigen interieur te voorzien.

Dat is leuk, ware het niet dat het leeuwendeel van de auto’s het moet doen met een zwart masker over het scherm. Dus geen dashboard of stuur, maar een compleet zwart silhouet met daarop een snelheidsmeter en toerenteller geplakt. Het enige verschil tussen een Bugatti Veyron, Lamborghini Countach en een Citroen 2CV is de vorm van dat silhouet. Het is een karige noodoplossing en puur een psychologisch foefje, maar de mogelijkheid om in ieder geval plaats te nemen achter een stuur – hoe generiek ook – is een welkome. Het blijft in mijn ogen het fijnste perspectief om mee te rijden.

Een ander groot kritiekpunt op Gran Turismo 5 was van toepassing op de zogenaamde endurance races. Tijdens deze races, die soms 24 uur in beslag nemen, was er niet de mogelijkheid om het geheel tussendoor op te slaan en op een later tijdstip verder te rijden. Polyphony heeft op dit vlak naar de kritiek geluisterd en een save-functie ingebouwd, zodat de negen endurance-ritten die je vanaf level 25 begint vrij te spelen een stuk beter uit te spelen zijn.

Ook aangepakt is het online multiplayergedeelte. Wanneer je een nieuwe lobby creëert is het sinds Spec 2.0 mogelijk om een stuk meer beperkingen op te stellen. Zo kan een lobby draaien om enkel NASCAR-auto’s en kun je getunede auto’s volledig uitsluiten. Alles zodat het minder snel voorkomt dat spelers per ongeluk met een inferieure auto aan de start verschijnen en een volkomen kansloze race rijden. Daarnaast is de mate van autoschade (zowel visueel als mechanisch) en mate van slipstream in te stellen, en is het aantal auto’s in Shuffle Race uitgebreid zodat je niet constant hetzelfde wagenpark krijgt. Oh, en online overwinningen leveren nu ook meer ervaring en geld op.

Over de overige vernieuwingen kan ik korter zijn. Komen ze hoor! Nee, het nieuwe introfilmpje is niet zo boeiend. Je kijkt ‘m toch maar één keer. Ja, je kunt globaal voor- en achteruit springen naar bepaalde intervals in replays, maar helaas niet gewoon voor- en achteruit spoelen (waarom in godsnaam niet?). Ja, races laden sneller. Nu wordt het circuit gewoon ingeladen, kun je aan de slag met rijopties en tuning, terwijl de game op de achtergrond de concurrentie op het circuit kwakt. Ja, je kunt nu drie set-ups opslaan qua tuning per auto en ja, dat is een hele handige bijkomstigheid. Ja, je kunt nu je avatar laten poseren voor de auto in Photo Travel en ja, de NASCAR-pitstoplocatie is nieuw, maar gebruikt iemand die modus überhaupt? Foto’s van tijdens de race zelf zijn veel interessanter. Ja, de Logitech G25- en G27-sturen worden nu ondersteund. Ja, er zijn minimale interfaceverbeteringen in de vorm van toegevoegde ‘terug’-knoppen en soortgelijke dingetjes. De menustructuur is echter hetzelfde gebleven, dus als je het niks vond brengt deze update je niet op andere gedachten. Ja, het wagenpark is uitgebreid met elf nieuwe NASCAR-wagens, maar die bakken verschillen onderling alleen qua uiterlijk.

Interessanter is de toegevoegde Nissan GT-R N24 Schulze Motor Sports ’11. Kazunori Yamauchi reed met deze hele mond vol mee in de 24-uursrace op de Nürburgring afgelopen juni en werd met zijn team klassekampioen. Op level 40 speel je diezelfde endurance race vrij, dus kun je de prestaties van de geestelijk vader van Gran Turismo proberen te evenaren. Terwijl je de boel tussendoor dus ook vrolijk kunt opslaan om later een keer verder te rijden. Die luxe had Yamauchi zelf niet, denk ik zo.

Maken al deze wijzigingen Gran Turismo 5 compleet? Ja, tot op zekere hoogte wel. Hoewel het raar blijft dat veel auto’s en enkele circuits er relatief matig uitzien, geldt voor een hoop toevoegingen de vraag: waarom zat dit in ’s hemelsnaam niet van meet af aan in de game? In die zin is Spec 2.0 dus meer een inhaalslag dan een uitbreiding. Een inhaalslag die overigens hard nodig was om Gran Turismo 5 niet geheel in de vergetelheid te laten raken na de komst van Forza Motorsport 4 deze week.

De timing van deze update is dan ook interessant, gezien de releasedatum van de grote concurrent. Polyphony pakt het op zich slim aan. Spec 2.0 introduceert namelijk ook cumulatieve inlogbonussen. Elke volgende dag dat je inlogt, worden je inkomsten qua geld en ervaringspunten verhoogd. Start je Gran Turismo 5 dus drie dagen achter elkaar op, dan verdien je na elke overwinning 130% aan geld en punten. Dit loopt op tot maximaal 200% na zes dagen en is een slinkse manier om spelers constant terug te laten keren naar de game.

Een belangrijk onderdeel dat Forza mist zijn de veranderende weersomstandigheden. Spec 2.0 introduceert de mogelijkheid om in de Arcade- en onlinemodi van Gran Turismo 5 los te gaan met grijze luchten, plensbuien en een zo glibberig wegdek. Zo’n guur schouwspel werkt super, ziet er super uit, maar is helaas ook superwillekeurig. Voor tachtig procent van alle circuitvarianten valt dit niet aan te passen en schijnt de zon dus nog altijd onbekommerd de hele race. Het blijft desondanks een mooie extra, wanneer je ziet hoe het vocht om de wielen omhoog spat, hoe de voorruit in de meest extreme regenbui wordt bedekt met water terwijl de ruitenwissers hun uiterste best doen het zicht voor jou te creëren, en wanneer je merkt hoe wispelturig de auto is op het vochtige asfalt.

Toch is die willekeur tekenend voor Gran Turismo 5 en het grootste verschil met de Forza-games zit hem in deze consistentie. Waar GT5 op een paar circuits dynamische weersomstandigheden en tijdsverloop aanbiedt, is het in Forza 4 altijd een mooie zomermiddag. Waar GT5 een paar oogstrelende auto’s met interieur herbergt samen met een grote hoop gedrochten, biedt Forza 4 een verzameling auto’s die stuk voor stuk even veel aandacht hebben gekregen. Qua physics en uiterlijk is Gran Turismo 5 soms ongeëvenaard, maar even vaak verouderd, terwijl Forza meer een rechte lijn trekt op dat gebied. Welke game je liever speelt is dan ook vooral afhankelijk van smaak en, niet onbelangrijk, consolekeuze.

Los van deze concurrentiestrijd is het belangrijkste wat Spec 2.0 doet nieuw leven blazen in een game die het verdient kapotgespeeld te worden. Het verlengt de houdbaarheidsdatum van een toch al omvangrijke game en verlost deze van een aantal frustrerende mankementen. Ook maakt het de weg vrij voor een stroom downloadable content, beginnende met vier pakketten op 18 oktober. Vanaf komende dinsdag kunnen we dus los op het Belgische Spa-Francorchamps met elf nieuwe auto’s, of met de deze week gratis weggegeven Red Bull X2010. En wie weet, als Polyphony zo doorgaat, spelen we Gran Turismo 5 over zeven jaar nog steeds.