1. Review: Outer Wilds – Een evolutie in exploratie

Review: Outer Wilds – Een evolutie in exploratie

Jarenlang dacht ik dat exploratie in games niet mijn ding was. Breath of the Wild, Skyrim, Assassin's Creed en zelfs de originele Zelda. Allemaal titanen in de gaming wereld die volop geprezen worden voor hun grote werelden vol interessante locaties, verhalen en voorwerpen om te vinden en ervaren. Hoewel ik aspecten van deze games kan waarderen, was exploratie er nooit één van. Dit leidde vaak tot verbazing als ik over de ervaring van anderen las en uiteindelijk tot de conclusie dat ik exploratie simpelweg niet kon waarderen. Inmiddels denk ik daar ietsjes anders over. Nu geloof ik dat Outer Wilds de allereerste game is die exploratie goed uitvoert.



Voordat we beginnen wil ik een kleine waarschuwing geven. Dit is een van die spellen waarbij je zo min mogelijk wilt weten voordat je begint. Ik ga geen grote spoilers geven, maar bepaalde onderdelen moeten wel genoemd worden om over de game te kunnen praten. In Outer Wilds ben je de nieuwste astronaut die erop uitgestuurd wordt om het zonnestelsel te verkennen. Om deze reis te kunnen maken maak je gebruik van technologie die sterk gebaseerd is op de bevindingen van mysterieuze voorgaande aliens. De reis begint als een vrolijke excursie zonder druk of specifieke doelen, totdat een korte tijd later het zonnestelsel in duisternis wordt gehuld alvorens het explodeert in een fel blauw licht. Elke 22 minuten brengt deze supernova het avontuur tot een vroegtijdig einde. Het meest bijzondere is echter dat je elke keer weer teruggezet wordt naar het begin. Hierdoor verandert de excursie in een gericht onderzoek. Waarom zit je vast in deze tijdloop? Kan deze ramp voorkomen worden?

Om dit uit te zoeken spring je, na wat korte tutorials, in je gammele schip en kan je naar eigen inzicht het zonnestelsel verkennen. Je hebt volledig zelf de keuze in waar je naartoe gaat en hoe je de situatie aan wilt pakken. De gameplay loop is erg simpel en klinkt zelfs ronduit saai. De enige echte uitdaging in de game komt van het rondvliegen in je schip en het te voet verkennen van de planeten. Er zijn geen vijanden om te verslaan en geen collectibles om te verzamelen. Het is desondanks wel wat moeilijker dan het klinkt. Zo zal je bijvoorbeeld last hebben van (het gebrek aan) zwaartekracht. De automatische piloot van het schip lijkt ook een doodswens te hebben en is daardoor vaker vijand dan vriend. Tijdens het verkennen van planeten zul je veel standaard 3D platformer uitdagingen aan moeten gaan met behulp van een jetpack, hier komt vooral brandstof en zuurstof management bij kijken. Een fout is verrassend snel gemaakt en de game kan je soms hard afstraffen. Het is mij meer dan eens gebeurd dat ik een sprong verkeerd inschatte of mijn snelheid onderschatte, wat al snel resulteert in een extra vroege reset van de tijdloop.



De meer interessante uitdaging ontstaat echter vanuit de planeten zelf. Dit is geen No Man's Sky waarbij er oneindig veel dertien-in-een-dozijn planeten beschikbaar zijn. Outer Wilds biedt maar een handjevol planeten die ook nog eens klein zijn. Deze kwaliteit boven kwantiteit keuze speelt perfect in op wat het spel probeert te bereiken. Elke planeet heeft een eigen identiteit. Daarbij heb ik het niet alleen over wat kleine verschillen in eigenschappen, de planeten zijn namelijk zeer uniek en bieden elk hele andere mysteries. In de meeste gevallen zal een planeet één of meerdere natuurlijk voorkomende obstakels hebben die in eerste instantie gevaarlijk of frustrerend kunnen zijn. Je leert al snel ermee om te gaan en later leer je wellicht zelfs hoe dit soort obstakels in jouw voordeel gebruikt kunnen worden. In het begin zal je dan ook wat aarzelend op een planeet afgaan en rustig verkennen, wat al snel resulteert in het vinden van interessante locaties, paden en eventueel afkortingen. Je vindt ook een hoop notities van de aliens vol met informatie over hun cultuur, hun bevindingen, praktische informatie over hoe je bepaalde obstakels kan omzeilen en referenties naar locaties op andere planeten die het bezoeken waard zijn. Ook bevatten deze notities vaak een persoonlijk tintje en zie je dezelfde namen vaker terugkomen, waardoor je de aliens in kwestie een beetje leert kennen.

Dit alles klinkt mogelijk wat overweldigend en gelukkig valt dat reuze mee. Je hebt een logboek waarin volledig wordt bijgehouden wat je tot nu toe hebt gevonden, op welke locaties je bent geweest, of je alles hebt gevonden op een specifieke locatie en welke hints je hebt gevonden voor nieuwe plekken. Hierdoor ben je, ondanks de vrijheid, nooit directieloos. Er is altijd wel een vraagteken in het logboek waar je een antwoord op kan gaan vinden en dat antwoord zal altijd leiden tot meer vraagtekens. Hier helpt wederom ook de kwaliteit boven kwantiteit instelling van het spel. Het logboek is namelijk ondanks alle informatie niet eens altijd nodig, omdat je de planeten en alle belangrijke locaties vanzelf uit je hoofd leert. Als er meer planeten waren of als de planeten een slag groter waren zou dit niet mogelijk geweest zijn. Het zeer gedetailleerde en consistent goede level design zorgt ervoor dat alles zeer memorabel blijft. De manier waarop de vondsten zijn gestructureerd zorgt er ook voor dat er altijd een logisch volgend punt is om naartoe te werken en er zijn weinig situaties waarin je een compleet nieuw leidraad moet vinden. Ik kan mij wel voorstellen dat bepaalde planeten moeilijker zijn om als startpunt te nemen dan andere, maar onmogelijk is het nooit.



Exploratie is tegelijk de attractie, uitdaging en beloning. Waar de meeste games je belonen met experience, upgrades, items of quests, beloont Outer Wilds je enkel met kennis en de belofte dat je er iets mee kan. Je karakter begint en eindigt de game met exact dezelfde vaardigheden. Je kunt dan ook per direct de game uitspelen als je weet waar je mee bezig bent, er is geen enkele arbitraire restrictie. Er zijn geen blauwe deuren waar je pas doorheen kan als je twintig uur later een upgrade krijgt. Er is geen duidelijke route met een amper verstopt zijpad dat toegang geeft tot een onbelangrijke tekstlog. Er zijn geen drie miljoen collectibles verstopt over een grote lege wereld. Zowel de exploratie zelf als de beloningen doen er werkelijk toe. En dit is niet iets wat enkele keren voorkomt, het spel is een constante cyclus van vinden en leren. De manier waarop je die kennis toepast zal ook steeds complexer worden. De opgedane kennis over de planeten, de aliens en de gebeurtenissen binnen de loop worden allemaal op verschillende manieren gecombineerd om nog veel grotere ontdekkingen te kunnen maken. Het is haast bizar te noemen hoeveel voldoening deze game kan geven bij zelfs de kleinste vondsten, laat staan deze grote ontdekkingen. De bijkomende uitstekende muziek helpt ook om het geheel nog meer memorabel en indrukwekkend te maken. Bij vlagen deden de vondsten, beelden en de bijbehorende muziek mij denken aan een film als 2001: A Space Odyssey.

Helaas heeft de game ook een aantal zwakkere punten. De besturing is functioneel, maar ietwat onhandig. Dit heeft als resultaat dat relatief simpele acties soms een stuk moeilijker en frustrerender zijn dan je zou willen. In combinatie met de straf voor doodgaan kan dit vervelend worden. Richting het einde van het spel komt dit probleem ook meer naar boven wat de ervaring kan verzuren. Aangezien de game over het ontploffen van een zonnestelsel gaat, zal het je wellicht niet verbazen dat het thema's als leven en dood behandelt, en je kan hier en daar ook wat vergelijkingen maken tussen de aliens en de positie die wij als mensheid momenteel hebben. Hoewel het mysterie van het spel zeer interessant is en deze thema's gedurende de game ook wel interessant zijn, heeft de game uiteindelijk niet echt een sterk of bijzonder bericht. Persoonlijk vond ik dit niet erg, maar een intrigerendere behandeling van deze thema's had wel een mooie boog om het geheel kunnen vormen. Daarmee bedoel ik overigens niet dat de game slecht eindigt. Sterker nog, het compleet tegenovergestelde is waar. Ik was juist onder de indruk van hoe het einde alles aan elkaar knoopt en een vervullend en mooi slot geeft aan de reis.



Natuurlijk is ook het hele idee van constante tijdslimieten iets wat niet iedereen zal waarderen. Ik ben zelf, op zijn zachtst gezegd, nooit een fan geweest van dergelijke tijdsdruk in mijn games en ook Outer Wilds was zeker niet altijd een uitzondering. Ik realiseerde mij echter al snel dat dit ook een cruciaal en, verrassend genoeg, leuk onderdeel is van de ervaring die deze game biedt. De tijdsdruk speelt een zeer belangrijke rol in de voldoening die het leerproces geeft. Ondanks dat je karakter en schip nooit veranderen, word je merkbaar sneller en beter in het reizen en zal je ook steeds meer richting een bepaald doel werken. Het was soms toch vervelend als ik de muziek hoorde opzwellen en het blauwe licht wederom de planeet opslokte, maar meestal was het eenvoudig genoeg om in de volgende loop meteen verder te gaan waar ik was gebleven.

Al met al is dit een game met meer eureka en kippenvel momenten dan elke andere game die ik ken. In zekere zin is dit de ultieme detective game, ondanks dat de setting niet helemaal bij dat beeld past. Je wordt vertrouwd om zelf de puntjes aan elkaar te knopen en bijna alles wat je leert is op een bepaalde manier nuttig. De planeten en locaties zelf zijn indrukwekkend, imposant, uniek en soms zelfs een beetje eng. Het neemt aspecten die we gewend zijn van Metroidvania's en voert ze uit op de meest natuurlijke en best ontworpen wijze ooit. Het is een onvergetelijke en innovatieve ervaring en daarmee mijn duidelijke game van het jaar. Ik kan het nu nooit meer ontkennen, exploratie is best wel tof.

Ik heb dit als artikel geplaatst en niet als recensie omdat ik geen fan ben van het cijfer, conclusie, plus- en minpunten riedeltje.

Dit artikel delen

Over de auteur

Reacties

  • Mooi artikel over een game die wel wat meer aandacht verdient. Eerste keer dat je hier iets post? Het leest prima!

    Heb de game zelf wel geprobeerd, maar werd niet direct gegrepen. Misschien in de kerstvakantie nog eens een poging wagen.
  • @That Mr Awesome
    Thanks! Ik heb wel vaker wat geplaatst hier, maar dat is inmiddels ruim tien jaar geleden. Heb sindsdien weinig meer geschreven over games, maar ik wil het mogelijk weer wat vaker gaan doen.

    Ik zou het spel zeker nog een kans geven. Het begin is vrij traag en open waardoor het mij ook niet meteen volledig te pakken had. Voor mij hielp het om eerst het volledig uitvogelen van een specifieke planeet als doel te nemen, maar ik heb ook andere mensen gezien die het tegenovergestelde deden door vanuit het logboek te werken en veel rond te springen. Het spel had mij in ieder geval volledig in z'n grip toen het mysterie wat specifieker begon te worden.

Plaats reactie

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.

Log in om te reageren