FIFA 09

Het duurde even, maar het was wachten dubbel en dwars waard: FIFA 09 is (zoals je waarschijnlijk al had gezien aan het cijfer onderaan) de beste FIFA-game sinds FIFA '98: Road to the World Cup.

Voetbal is allang niet meer hetzelfde spelletje als toen het oorspronkelijk in 1863 werd ingevoerd. Niet alleen de spelregels zijn door de jaren heen veranderd, ook de randzaken erom heen hebben ervoor gezorgd dat we op een hele andere manier naar voetbal zijn gaan kijken. Doordat er steeds hogere geldbedragen in het voetbal omgaan, is de beleving van een wedstrijd namelijk ook intenser geworden. Duurdere en meerdere camera's hebben ervoor gezorgd dat we nog maar weinig hoeven te missen voor de buis: ieder graspolletje, iedere 'elleboog' en elke 'schwalbe' wordt haarscherp in beeld gebracht.

Met FIFA 07 probeerde EA voor de eerste keer een voetbalgame naar zo'n zelfde niveau te trekken. Grafisch lukte dat best aardig, al was men wel vergeten om het spel lekker weg te laten spelen. Het vervolg daarop, FIFA 08, was al een stuk beter, maar kampte nog steeds met iets teveel vervelende en frustrerende foutjes. Het leek er begin dit jaar dan ook op, dat we nog maar weinig hoefden te verwachten van EA. Tot UEFA Euro 2008 opeens deze zomer verscheen en voor een grote verrassing zorgde. Deze EK-editie speelde namelijk hartstikke goed weg, met het doseren van korte passes, het maken van balveroverende slidings, het kiezen van vreugdedansjes na doelpunten en indrukwekkende weereffecten op de bespeelbaarheid van het veld als belangrijkste vernieuwingen (red., dat de game desondanks een magere 7 scoorde was volledig te danken aan het ontbreken van het Nederlands Elftal).

FIFA 09 neemt deze vernieuwingen over van UEFA Euro 2008, maar gaat daarnaast nog een stapje verder. Wat zeg ik, FIFA 09 neemt de bal over, sprint het zestien meter-gebied in en schiet de bal snoeihard in de kruising. Zoals ik al eerder vermeldde is het tien jaar geleden dat er zo'n goede en volledige FIFA-titel op de markt is gekomen, en dat is te danken aan een heleboel grote en kleine veranderingen.

Zo zien de animaties in FIFA 09 er ongelofelijk knap uit. Hoe spelers bij kopduels de lucht in springen en proberen om op het juiste moment de bal te raken, is nog nooit zo realistisch in een voetbalgame verwerkt. Ook de manier waarop spelers een sprintje trekken en vervolgens struikelen wanneer een tegenstander aan de bel trekt, oogt natuurlijk en geeft je bijna niet meer het gevoel dat je naar een game zit te kijken. Daarbij komt ook nog eens dat FIFA 09 er simpelweg weergaloos uitziet. EA heeft eindelijk een goede mix gevonden om spelers realistisch weer te geven in een videogame. Spelers als Van Nistelrooij, Robben, Babel en Rooney zien er angstaanjagend echt uit, zonder al te veel glimmende koppen. Des te jammerder is het dan ook, dat er nauwelijks spelers uit de Nederlandse Eredivisie zijn nagemaakt. Bij Ajax is niemand één-op-één gecreëerd , terwijl Feyenoord (Makaay en Van Bronckhorst) en PSV (Salcido en Dzsudzsák) ook nauwelijks herkenbare spelers hebben.

Waar FIFA al jaren heer en meester in is, is het zorgen voor de juiste sfeer in het stadion. Eén van de belangrijkste elementen die hiervoor zorgt is de schitterende verzorging van het audio-gedeelte van FIFA 09. Of het nu de stadionspeaker is die alle spelersnamen oproept of het het publiek is dat de naam van Ronaldinho scandeert: het klinkt allemaal uitmuntend en zeker in combinatie met het uitgebreide en vermakende commentaar van de Engelse commentatoren Clive Tyldesley en Andy Gray. Diegenen die nog steeds wachten op een lekkere Nederlandse commentator moet ik teleurstellen: Evert ten Napel kan bijschnabbelen wat hij wil, in combinatie met Youri Mulder zal hij nooit geloofwaardig overkomen in een FIFA-game.

Hoe mooi animaties of graphics eruit zien of hoe lekker een spel in het gehoor ligt, de besturing van een game blijft natuurlijk het allerbelangrijkste. FIFA 09 lijkt gelukkig in de verste verte niet meer op FIFA 07 en dat komt eigenlijk door hele subtiele aanpassingen. Zo is het dus mogelijk om passes beter te doseren (door middel van een krachtbalkje) en onmogelijke ballen te veroveren door slidings in te zetten. Nog belangrijker dan ooit is de strijd om de bal geworden, die in de laatste delen van FIFA al weliswaar verbeterd waren. Wat in FIFA 09 echter de doorslag geeft is het verschil in de fysieke gesteldheid van spelers. Spelers die langer of breder zijn in het echt, zijn veel moeilijker van de bal af te krijgen en hebben meer voordeel in de lucht. Adebayor (Arsenal) of Berbatov (Manchester United) hebben zo bijvoorbeeld meer kans bij de strijd om de bal. Toch zijn ze weer in het nadeel bij snelle uitbraken, omdat hun lange benen er niet voor zorgen dat ze snel en tactisch kunnen dribbelen.

Een groot manco aan FIFA was altijd dat een doelpunt maken na een tijdje gewoon niet meer lekker aanvoelde. Er zaten altijd wel foutjes in het spel, waardoor je op een gluiperige manier kon scoren en je eigen geluk dus kon afdwingen. In FIFA 09 is dat compleet anders. Niet langer zul je zeker weten dat je gaat scoren en een balletje afleggen is vaker slimmer dan voor eigen succes gaan, zelfs als je alleen op de keeper afrent. Corners en hoge ballen van de zijkant staan daarnaast ook niet meer garant voor succes. Sterker nog: dit zijn misschien wel de moeilijkste ballen om te scoren.

FIFA 09 is nog steeds de enige voetbalgame die de gehele FIFA-licentie in handen heeft en dat is dan ook merkbaar. Zo zitten vrijwel alle voetbalcompetities die je kunt bedenken in de game, van de Tsjechische Gambrinus Liga tot onze eigen Nederlandse Eredivisie. Opvallender echter is de terugkeer van de scheidsrechter in het spel, die feller dan ooit de FIFA-spelregels hanteert. Zo is de kans nog maar klein dat je na een smerige overtreding een gele of rode kaart weet te ontlopen. Zo geeft de 'scheids' nog steeds wel voordeel, maar zal hij ieder volgend rustmoment aangrijpen om je alsnog te bestraffen voor je acties. Dat is aan de ene kant natuurlijk hartstikke correct, maar af en toe toch een klein beetje vreemd en onrealistisch. De scheidsrechter deelt namelijk ook prenten uit na doelpunten en is zelfs niet bang om na zijn eigen eindsignaal nog even naar zijn borstzak te grijpen. Dat gebeurt in het echt natuurlijk bijna nooit, maar in FIFA 09 is het eerder regel dan uitzondering. Iets wat ook nieuw is in FIFA 09, is de opkomende keeper bij corners. Wanneer je tegen de computer speelt en tegen het einde een kleine voorsprong hebt, dan zal de keeper namelijk mee naar voren komen en proberen om iets extra's te geven bij de corner. Ook dit gebeurt in het 'echte' voetbal natuurlijk niet al te vaak, maar in FIFA 09 gek genoeg wel.

Een groot pluspunt aan de FIFA-serie is dat het sinds het debuut op de next-gen consoles altijd online speelbaar was. In FIFA 08 was het zelfs mogelijk om vijf-tegen-vijf wedstrijden te houden. FIFA 09 introduceert voor de eerste keer de mogelijkheid om via de multiplayer tien-tegen-tien potjes af te werken. Hoewel FIFA 08's vijf-tegen-vijf best aardig aardig werkte, was ik vooraf toch een beetje huiverig voor online wedstrijden met tien-tegen-tien; je hoeft tenslotte maar een paar gasten erbij te hebben die de boel verzieken en de hele wedstrijd is naar de klote. Toch heeft FIFA 09 een aardige oplossing hiervoor gevonden. Een groen en rood balkje houdt namelijk bij hoe goed je bezig bent in de wedstrijd. Blijf je niet op je positie, dan zal het balkje minder groen worden. Geef je echter een goede pass of scoor je zelfs een goal, dan vult het balkje zich wel groen. Op deze manier spoort FIFA 09 je aan om niet te 'klooien' in zo'n wedstrijd, wat vooralsnog een prima oplossing is.