Mass Effect 3 Review

Recensie | -

Je moet het lef er maar voor hebben: het plannen van een trilogie van videogames waarin de speler in grote mate zijn eigen avontuur vormt. De spellen moesten zich afspelen in een toekomstig universum, waarin ruimtereizen mogelijk is en mensen samenleven met diverse rassen, die net zo veel van elkaar verschillen als een aap van een arend. Daarbij moest elke molecuul van de spelwereld en de personages een eigen achtergrond hebben. Een heel ambitieus plan. BioWare reikt met haar Mass Effect-serie al jaren naar de sterren en met Mass Effect 3 zitten de laatste lichtjaren erop.

Shepard, de held van de mensheid, begint eindelijk aan de laatste fase van zijn missie: het verslaan van de Reapers. De aarde is het toneel van de eerste invasie en al snel zien de Turians, Krogans, Salarians en de rest hun thuisplaneten tot puin geschoten worden. Het bloedige einde is in zicht en het is aan Shepard om de vrije volkeren van het universum te verenigen en hun vrijheid te waarborgen. Hoe hij dat gaat bewerkstelligen en in hoeverre hem dat gaat lukken, ligt helemaal bij de speler, want Mass Effect is een van de meest persoonlijke games ooit. Doordat spelers hun verhaal van Shepard kunnen importeren vanuit vorige games, zal elke speler een op maat gemaakte ervaring hebben. Het geeft een heerlijk gevoel dat personages niet zomaar verwijzingen maken naar daden, maar naar keuzes en de gevolgen van die keuzes. Spaarde Shepard bijvoorbeeld een ras, dan zal het hem nu dankbaar kunnen helpen. Het is knap van BioWare dat het ook natuurlijk en ongeforceerd in de speelervaring past.

Spelers die echter de eerste twee delen niet hebben gespeeld, hoeven zich niet druk te maken. Zij krijgen simpelweg minder precieze verwijzingen naar het verleden en meer expositie over personages en gebeurtenissen, om hun belang duidelijk te maken. Daarbij kan er aan het begin van de game gekozen worden uit het soort ervaring dat de speler wil: Story, Action of Role Playing Game. De eerste biedt een minieme uitdaging en veel ruimte om alleen te genieten van het rijke verhaal, de tweede bepaalt het verloop van gesprekken en geeft spelers de ervaring van een third person shooter met een uitstekend plot, en de derde is uiteraard de volle Mass Effect-ervaring.

En voor de ervaring van dit derde deel heeft BioWare gekozen voor een mengelmoes van de eerste twee delen, gemixt met wat speed en een gezond dieet. Shepard is snel en wendbaar, beweegt zich soepel en rap door de spelwereld en hij en zijn team hebben veel verschillende krachten en wapens tot hun beschikking, die uitgebreid te ontwikkelen zijn. Zoals in Mass Effect 2 heeft elk personage een klein aantal krachten, maar zoals in de originele Mass Effect zijn deze veel verder te upgraden. Nieuw is de mogelijkheid om binnen de upgrades meerdere keuzes te maken. Als Shepard bijvoorbeeld zijn Adrenaline Rush naar het vierde level wil upgraden, dan kan hij de aanval op twee verschillende manieren doorontwikkelen.

Upgrades

Wapens zijn ook weer van upgrades te voorzien. In de laadruimte van de Normandy staan nu een werkbank en twee computers waarmee dat gebeurt. Met een van de computers schaft Shepard nieuwere versies van wapens aan en met de ander koopt hij bijvoorbeeld langere lopen of grotere magazijnen voor die nieuwe wapens. Op de werkbank kan hij die materialen dan toepassen. Dit systeem raakt echt de ‘sweet spot’, en biedt genoeg diepgang zonder ingewikkeld of onoverzichtelijk te worden.

Shepard kan al deze upgrades ook goed gebruiken, want zijn vijanden zijn gevaarlijker dan ooit. De Reapers proberen hem een halt toe te roepen met verschillende soorten Husks, die verschillen per ras en elk op hun eigen manier gevaarlijk zijn. Hoe groter de variant Husk, hoe groter de moeite om hem uit de weg te ruimen. Ze zijn sterk, maken gebruik van hun sterke punten en zijn soms verrassend slim. Daarbij hebben ze weinig moeite met het raken van Shepard die zich ergens achter verschuilt, waardoor spelers geen seconde onoplettend mogen zijn. Op de normale moeilijkheidsgraad is de game op momenten onvergeeflijk. Stel je je dan maar eens voor hoe het is op Insane.

In de strijd tegen de Reapers is een groot leger nodig. Shepard verzamelt zijn krijgsmacht door zijn bondgenoten bij te staan. Helpt hij de Quarians met hun problemen, dan kan hij op hen rekenen wanneer zijn offensief van start gaat. Als hij een tijdje voor de Turians vecht, zullen zij een deel van hun vloot voor hem beschikbaar stellen. Hoe meer troepen, hoe rooskleuriger de uitkomst van de uiteindelijke slag. Shepard kan de grootte van zijn legermacht bijhouden via een speciale kaart op de Normandy.Deze krijgsmacht is ook uit te breiden door het universum te verkennen en planeten te scannen (zie kader).

Assets of War

Op bepaalde planeten zitten wetenschappers, credits, wapens of schepen verscholen. Als Shepard ze vindt, kan hij deze Assets of War inzetten om de Alliantie te helpen. In tegenstelling tot de lange en saaie scan-minigame van Mass Effect 2, hoef je hier maar één sonde naar een wereld te schieten, al moet je wel weten welke wereld je moet hebben. De Normandy kan daarvoor signalen uitzenden, die zoeken naar waardevolle dingen op de planeten. Het probleem daarbij is dat de Reapers die signalen oppikken en jacht gaan maken op de Normandy als ze doorhebben dat deze in de buurt is. Het verkennen en scannen is nu dus korter en kent een element van risico.

Het is daarbij jammer dat Shepard niet zomaar meer een planeet kan bezoeken als er iets interessants is. De enige plekken die hij bezoekt zijn de Citadel en de planeten waar hij een missie moet uitvoeren. Hierdoor voelt het universum wat nietiger aan, al is het natuurlijk wel zo dat ‘verkentijd’ momenteel een luxe is die Shepard zich niet kan veroorloven. Soms vindt hij wel plotseling een missie: op de Citadel zijn veel personen die iets nodig hebben voor hun volk bijvoorbeeld en Shepard krijgt dan in zijn logboek een vermelding van deze wensen. Wanneer hij het benodigde item heeft gevonden, kan hij het naar de personen brengen, die dan weer geld of Assets of War opleveren.

Zoals met het scannen is het kort en kleinschalig en echte gesprekken komen er niet bij aan te pas. Het is alleen “ik hoorde dat je dit en dat zocht en ik vond dit en dat hier en daar, dus alstublieft”. Dat gaat ook op voor Shepards interacties met zijn teamgenoten. Wanneer ze niet iets speciaals te zeggen hebben, melden ze niet dat ze “midden in wat kalibraties zitten”, maar doen ze hun verhaaltje zonder dat het bekende gesprekswiel er bij aan te pas komt. Opnieuw, in tijden van allesvernietigende intergalactische oorlog is kletsen niet geoorloofd, maar het voelt aan alsof Shepards makkers niet met ‘m willen praten. En voor een game waarin de relaties tussen de personages een van de belangrijkste onderdelen zijn, is dit een beetje raar.

Een belangrijke vernieuwing is natuurlijk de coöp multiplayer. Deze bestaat uit zes locaties die corresponderen met locaties uit de singleplayer, waar speciale missies zich afspelen. In de multiplayer is het de bedoeling om met vier personen elf golven vijanden te overleven en dan van het speelveld te worden opgepikt. Af en toe moeten specifieke doelen worden uitgeschakeld of computers gehackt worden, maar feitelijk is het niet meer dan vier man die wat Husks (die onder de noemer ‘Reaper’ genoemd worden), Cerberussoldaten of Geth opruimen. Doordat de opzet simpel is, is het een erg toegankelijke modus. Je maakt een personage aan, kiest een klasse en gaat gewoon aan de slag.

De kenmerkende Mass Effect-gameplay werkt verrassend goed in coöp. Schietpret is volop aanwezig en de tech abilities en biotics geven er een originele en authentieke draai aan. Daarbij is het dikwijls op de laagste moeilijkheidsgraad al een hele opgave om elf golven te overleven. Vooral de Husks zijn geduchte tegenstanders. Zodra een Brute of Banshee voor je neus staat, moet je héél snel handelen, anders kunnen jij en je team het wel schudden. Gelukkig kun je gebruik maken van extra uitrusting, die te krijgen is via een in-game winkel. Je betaalt daar met wat je verdient in de multiplayer. Daarnaast kan je personage net als Shepard geüpgraded worden met ervaringspunten. In de potjes krijg je punten voor hoeveel ‘werk’ je in een vijand hebt ‘gestopt’; je kan dus 250 punten krijgen voor een assist en 25 voor een kill, wat een heerlijk eerlijk systeem is.

Het is jammer dat de coöp niet offline speelbaar is, maar anders zou de game er grafisch op achteruit zijn gegaan. Daar is nu absoluut geen sprake van en hetzelfde gaat op voor lag; nergens last van. Deze coöpmissies zijn overigens niet voor niets. Shepard kan Assets of War verzamelen tot hij een ons weegt, maar als de verschillende regio’s van het universum niet klaar zijn voor de strijd, heeft hij nog niets. Deze Galactic Readiness staat standaard op vijftig procent en door de coöp te spelen kun je hem opwerken tot honderd procent. Het lijkt er dus op dat de multiplayer een link heeft naar de singleplayer, maar dat deze Galactic Readiness (met uitzondering van een Achievement of Trophy) geen impact op de uitkomst van de singleplayer heeft. Het blijft dus een erg mooie extra, als een parel aan een kristallen ketting.



En Mass Effect 3 is mooi, absoluut. De sciencefictionserie is echt vormgegeven door een stel genieën. Elke planeet heeft zijn compleet eigen karakter en gevoel, elk stukje technologie is futuristisch op zo’n manier dat het geloofwaardig en ongelofelijk tegelijk is en elk personage druipt van de persoonlijkheid. Daarbij zijn de achtergronden van de vele veldslagen vaak nog indrukwekkender dan de omgeving waarin Shepard zich bevindt. Denk maar aan een schermutseling op een maan terwijl de daarbij horende planeet verkoolt onder de Reaperaanvallen. Ook van dichtbij is Mass Effect 3 een plaatje: gezichten en animaties zijn erg geslaagd en een duidelijke stap naar voren ten opzichte van deel twee.

Het knappe is dat alles ook ontzettend soepel loopt. De framerate doet gek genoeg alleen raar tijdens in-game tussenfilmpjes waarin niet gepraat wordt, terwijl tijdens de gevechten tientallen dingen tegelijk op het scherm gebeuren zonder dat er iets aan de hand is. Dat zijn wel de momenten die je verwacht van dit derde deel: epiek van de bovenste plank. Het is daarbij indrukwekkend dat hoewel Mass Effect 3 zo groots en episch is, er ook veel aandacht uitgaat naar de menselijke aspecten van het verhaal. Shepards geschiedenis staat bol van het avontuur en gevaar, maar vriendschap, liefde, eer en humor zijn onderdeel van zijn leven. En wanneer het einde van zijn geschiedenis in zicht komt, is daar een emotionele achtbaan aan vooraf gegaan. En zonder al te veel te verklappen speelt het einde klaar wat weinig andere games doen.

Mass Effect 3 sluit namelijk af met iets dat je moet laten bezinken. Het einde is aanvankelijk schokkend, dan frustrerend, teleurstellend, onbegrijpelijk en uiteindelijk wazig. Onverwachts is het ook niet echt persoonlijk voor verschillende personages. Maar je blijft er mee bezig. Als je het hebt uitgespeeld, spookt dat einde nog een paar dagen door je hoofd en realiseer je je dat een videogame je stof tot nadenken heeft gegeven. Meer beschrijven dan dit zou het speelplezier van velen uiteraard bederven, maar het komt er gewoon op neer dat BioWare een passend einde voor deze serie heeft gemaakt. Mass Effect is simpelweg een klasse apart, vanaf het begin van deel één tot het einde van deel drie. De games hebben hun plek tussen de sterren verdient, mede dankzij deze magistrale epische conclusie.

Conclusie en beoordeling

Het oordeel van

Mass Effect 3 is een waardig slotstuk van vierenhalf jaar Mass Effect. Het verhaal krijgt een indrukwekkend einde dat niet alleen interessant en intelligent is, maar ook blijft hangen, ondanks dat het niet zo persoonlijk is als gehoopt. BioWare laat zien dat het artisticiteit en durf in huis heeft met deze game. Mass Effect 3 is niet perfect, maar dat hoeft ook niet: aangrijpend, imposant, ontroerend en overweldigend is meer dan genoeg.

9+
  • Sterk en persoonlijk verhaal dat sterk wordt verteld …
  • Episch en tegelijkertijd menselijk
  • Briljant vormgegeven
  • Gestroomlijnde en uitgebreide gameplay
  • Erg leuke multiplayer
  • … hoewel de uitkomst niet varieert
  • wat minder persoonlijkheid en inhoud vanwege de oorlog

Plaats een reactie