1. Platformspellen

Platformspellen

Na beschrijvingen van diverse andere genres, zijn we nu aanbeland bij een genre waar we allemaal wel een keer mee te maken hebben gehad: het platformgenre. In dit soort spellen is het de bedoeling om met een guitig karaktertje al rennend, springend en klimmend verschillende levels te doorlopen. Vaak bevatten deze levels allerlei valstrikken, zoals vallende objecten of afgronden waarover de speler moet zien te springen. Ook zijn er altijd computergestuurde wezens te vinden die er alles aan zullen doen het de speler zo moeilijk mogelijk te maken. Wordt het level uitgespeeld, dan volgt vaak een beloning waarna een volgende klus dient te worden geklaard. In grote lijnen zijn dit de kenmerken van het platformgenre, dat een rijke geschiedenis heeft en ook veel is veranderd in de loop der jaren.

De geschiedenis

In 1980 verscheen een spel dat door kenners wordt beschouwd als het allereerste platformspel ooit. Dit spel, genaamd Space Panic, was enkel speelbaar op een gigantische arcadekast die bij betaling in werking trad. De speler kroop in de huid van een astronaut die op een vreemde planeet via ladders omhoog moest klimmen. Natuurlijk krioelde het van de buitenaardse wezens. De speler kon hen elimineren door gaten in de vloer te maken. Naarmate het spel vorderde werd alles moeilijker; denk hierbij aan meer tegenstanders en minder krachten om gaten in de vloer te maken.

Een jaar later, in 1981, kwam Nintendo met een arcadespel dat tot op de dag van vandaag nog wordt gezien als revolutionair. Veel mensen menen immers dat Donkey Kong aan het begin stond van het populaire genre. Het spel van bedenker Shigeru Miyamoto had veel weg van Space Panic, want ook hier moest de speler middels het ontwijken van objecten van onderaan naar boven zien te komen. De held van dit spel heette Jumpman, en dat mannetje zou later een legendarische loodgieter worden met de naam Mario.

Het was in het jaar 1985 dat Nintendo deze loodgieter liet schitteren in Super Mario Brothers; niet in de arcadehallen, maar op een thuiscomputer genaamd ‘Nintendo Entertainment System’ (NES). Mario voelde samen met zijn broertje Luigi de plicht om Princess Toadstool (Peach) te redden uit de klauwen van Bowser. In totaal waren er 32 levels opgedeeld in 8 werelden die ieder een eigen thema hadden. Het spel werd een ongekend succes. Niet alleen werd Super Mario Bros. zeer goed verkocht, het zette ook Nintendo op de kaart als een uitstekende ontwikkelaar. Vandaar dat het Japanse bedrijf ook doorging met (prima) vervolgen en tot op de dag van vandaag blijven er spellen verschijnen met Mario in de hoofdrol. Overigens zijn dit meestal geen platformspellen; Mario was een belangrijke mascotte van Nintendo geworden die zich goed leende voor diverse andere spelletjes.

http://media.insidegamer.nl/dump/1088069001.jpg

Natuurlijk had Super Mario met drie delen op de NES en nog een aantal vervolgen op de Super NES een groot aandeel in het ontstaan van het genre, maar naar verloop van tijd waren er meer ontwikkelaars die spellen met soortgelijk concept op de markt brachten. Het was Capcom dat in 1987 de klassieker Mega Man op de NES uitbracht. Het spel werd eveneens een mijlpaal in het genre en kreeg tot deel 6 in 1993 elk jaar een nieuw vervolg. Mega Man heeft daarna in nog veel meer spellen de hoofdrol vertolkt, waardoor iedere spelletjesfanaat toe zal geven dat the blue bomber een belangrijk figuur is (geweest) in de spelindustrie.

Er waren meer belangrijke spellen die aan het begin stonden van wat later een legendarische serie zou worden. Konami kwam in 1988 met het arcadespel Haunted Castle, de grondlegger voor de Castlevania-reeks (dat zijn eerste spel kreeg in 1989 op de NES). De speler kruipt in de huid van een vampierjager, die het in Dracula’s kasteel moet opnemen tegen allerlei memorabele figuren. In tegenstelling tot de vrolijke omgevingen in Super Mario, was de sfeer in Haunted Castle grimmig, terwijl het platformprincipe overeind bleef.

Twee jaar later, in 1990, zou eindelijk een goede en succesvolle platformer voor de PC zijn intrede maken. Ontwikkelaar id Software vertolkte de side-scrolling actie uit Super Mario prima naar MS DOS, terwijl het spel bovendien een geheel nieuwe grafische engine bevatte, geschreven door John Carmack. Commander Keen zou schitteren in een totaal van zeven delen. De laatste revolutionaire platformer met het tweedimensionale principe van Mario, was Sonic The Hedgehog in 1991. Sega’s Megadrive-spel voegde het snelheidselement toe aan de platformactie, met bijbehorende loopings en springboards. Sonic werd de populaire mascotte van Sega en kreeg een heleboel ijzersterke vervolgen. De stoere egel bleek als snel de tegenhanger en ‘concurrent’ van Super Mario te worden. In 1994 was er nog één hoogtepunt met Donkey Kong Country voor de Super Nintendo, maar voor de rest zou er lange tijd weinig nieuws verschijnen.

http://media.insidegamer.nl/dump/1087995169.gif

Dit bleef zo, totdat Nintendo zijn nieuwe spelcomputer, de Nintendo 64, in 1996 lanceerde. Tegelijkertijd zou Mario weer eens in een nieuw deel verschijnen: Super Mario 64. Het spel werd een ongelooflijk succes en wereldwijd waren de kritieken lovend. Bedenker Shigeru Miyamoto had geschiedenis geschreven, want voor het eerst werd een driedimensionaal platformspel zó goed en succesvol. Zelfs anno 2004 is Super Mario 64 hét voorbeeld van een ultieme platformer die niet zo snel is te overklassen. De camerastandpunten, de bewegingen van Mario, de omgevingen, de obstakels en de vijanden; alles was door Nintendo perfect uitgevoerd. De speler begon telkens in de kasteeltuin, waar gemakkelijk de mogelijkheden konden worden uitgeprobeerd. Er waren boompjes die beklommen konden worden en er lag een vijver waar gewoon in gezwommen kon worden, terwijl het rondrennen in de tuin op zichzelf al de wonderbaarlijke animaties van Mario demonstreerde.

http://media.insidegamer.nl/dump/1087994988.jpg

Na die tijd hebben bijna alle ontwikkelaars het voorbeeld van Mario gevolgd, waardoor elk platformspel de overstap naar 3D heeft gemaakt. Voorbeelden van dergelijke succesvolle spellen zijn Rayman, Sonic, Banjo-Kazooie, Jak and Daxter, Ratchet and Clank, Crash Bandicoot en Spyro.

De huidige situatie

Tegenwoordig is er na het revolutionaire Super Mario 64 weinig nieuws onder de zon voor het platformgenre. De trend die te ontdekken valt, is de verzameldrift in dit soort spellen. Waar de speler in Super Mario 64 nog gewoon 120 sterren moest verzamelen, daar moet de speler in het gemiddelde platformspel anno 2004 honderden zeldzame lijmpotjes, tachtig boeken en vierhonderd gebroken muntstukken bij elkaar zoeken. Was het enig doel vroeger overleven, nu moet er simpelweg verzameld worden. Donkey Kong 64 is hiervan het dieptepunt. Werkelijk honderden spulletjes moesten er in de gigantische omgevingen worden opgezocht, terwijl er van puur platformgenot nauwelijks sprake was.

http://media.insidegamer.nl/dump/1087995792.jpg

Inderdaad, hierbij worden de omgevingen steeds massaler en worden er meer en meer slappe vijanden in alle soorten en maten gecreëerd. Gaat de speler toevallig toch dood, dan kan er meestal snel weer begonnen worden vanaf hetzelfde punt. Het verhaal was vroeger een excuus om de speler in de talloze levels te plaatsen, maar nu begint de gemiddelde platformer echt op een boek te lijken. Helaas een slecht boek, want meestal is het verhaal te suf voor woorden, net als de hoofdpersoon en de figuren zelf overigens.

Ontwikkelaars proberen verscheidene bewegingen en power-ups aan de hoofdpersoon mee te geven, maar meestal verzandt de actie naar een simpele trap waarmee de vijanden al snel verslagen zijn. Ontdekking staat ook niet zo bijzonder hoog meer in het vaandel, aangezien de meeste platformers gewoon lineair zijn.

Jammer, maar natuurlijk zijn er zeker nog platformspellen waarbij behendigheid belangrijker is dan verzamelen. En ook al moet er verzameld worden, ook dan kan het spel uiteraard uitdaging en vermaak bieden. Platformers zijn niet voor niets populaire spellen. Vandaag de dag is het voor elke spelcomputer verplicht minstens een paar goede platformspellen in het assortiment te hebben. Kijk maar eens naar Microsoft’s poging om van Blinx een vaste mascotte te maken. Helaas wijkt het hedendaagse platformspel nogal af van hoe het oorspronkelijk bedoeld was, maar we klampen ons vast aan de sterke platformspellen die bewijzen dat er weldegelijk een zonnige toekomst is voor dit genre.

Dit artikel delen

Over de auteur

Crew De redactie van InsideGamer.nl

Reacties

  • Leuk stukkie :]. Platformgames zijn altijd al een van mijn favo genres geweest, speel ze nog dagelijks (al dan niet gepoort). Platformgames was een van de eerste genres waar ik verslaafd aan werd toen ik met gamen begon en het geeft me nog steeds nostalgische gevoelens als ik weer aan Super Mario World en Mario 64 terugdenk :').

  • Ik houdt niet van platforms. Mario 64 is één van de meest overrated games ooit. Enige leuke platformer die erbij staat vind ik Sonic.

  • Wat is de deal met dat Super Mario Bros. plaatje? Dat komt echt niet uit de originele NES versie hoor :D

  • Het is nu erg laat, ik lees morgen wel ff…..ben nu te moe :S

  • Wat is de deal met dat Super Mario Bros. plaatje? Dat komt echt niet uit de originele NES versie hoor :D jawel maar voor super mario bros of op de SNES zijn de graphics op gepoetst tenminst als je dat al graphics mochtt noemen ze hebben hem dus alleen een beetje mooier vemaakt voor mario all stars enzo

  • allemaal gespeeld :D

    het is een van me favo gengre

  • Oldschool sonic rules nog steeds… kijk maar na de Sonic Collection voor de Gamecube… is gewoon een super spel… Vooral Sonic3

  • Het is ECHT geen officieel plaatje nee… lkff-4play heeft gelijk, Senpai niet :)

  • Platformers zijn alleen maar in een dalende lijn geraakt, waar niet snel verandering in komt!

  • @senpai

    wat jij zegt klopt wel alleen dit is daar geen plaatje van als je mario all stars gespeelt hebt dan weet je dat het er stukken beter dan dat uitzag net zoals mario world op de snes en nu de gba.

  • Het is tijd dat ze gewoon weer wat 2D platformers maken, of gewoon sidescrollende. Je kan gewoon 3D graphics gebruiken, en physics en whatever, maar laat het spel gewoon net zo als oude platformers op een pad lopen. Je hebt een paar van deze spellen (kirby 64, duke nukem manhattan project) maar niet genoeg :/

  • @ Notorious Roy, volgens mij is dit wel een gewoon normaal Mario plaatje. En wat als het niet zo is, boeiend, ik word een beetje moe van jouw gezaag sinds het bekend is dat jouw site een gamesectie gaat beginnen. Niet een nette manier van concurentie voeren imo.

  • Je hebt een PM :) Excuses.

  • Ja dat mario plaatje is gewoon echt.

    Wel raar dat jullie Donkey kong 64 afkraken de meeste sites ( kijk maar op gamerankings )vinden hem geweldig net als mij.

    Verder is de platform genre één van me favoriete genres al komt er niet echt veel goeds. volgens mij was de laatste goeie platformer die ik op een next-gene console speelde mario sunshine de rest lijkt me niks van die platformers van tegenwordig.

  • Of Donkey Kong 64 een goed spel is moet je natuurlijk zelf weten, ik heb me er opzich ook wel mee vermaakt, maar het was nauwelijks een platformspel. Toen ik duizend bananen had gezocht, had ik het wel gezien eerlijk gezegd.

  • De PS2 is tegenwoordig king van de meeste en beste platformspellen. Gamecube heeft alleen Mario Sunshine deze keer



    Ratchet & Clank 1, 2 , 3 (de laatste is online!!), Jak 1, 2, 3 ; Sly Cooper 1 & 2, …



    Ratchet &Clank vind ik nog steeds de beste platformer die ik gespeeld heb. Veel variatie, grote omgevingen en veel wapens en moves! Daarna komt Jak en Jak 2.



  • Ja na een tijdje vond ik het ook saai worden.

  • Dat plaatje van Super Mario Bros. is genomen met een emulator met een 2xSai of SuperEagle video output. Gewoon een truukje van een emulator om alles er minder pixelachtig uit te laten zien.

  • jak and daxter heersen met rachtet and clack als goede tweede in platformland op de ps2

  • Klopt, daarna kwam Haunted Castle en een jaar later eindelijk een spel op de NES met de naam Castlevania, dat is dus eigenlijk deel 1.

Plaats reactie

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.

Log in om te reageren