1. Grand Theft Auto Retrospectief - Deel 3

Grand Theft Auto Retrospectief - Deel 3

Om de komst van GTA V later dit jaar te vieren, heb ik een retrospectief geschreven over de GTA-serie. Dit is het derde van in totaal vijf delen.

“This town is like a great big pussy just waiting to get f*cked” - Tony Montana, uit Scarface

Begin jaren tachtig was Miami de toegangspoort om cocaïne de Verenigde Staten binnen te krijgen. Machtige Zuid-Amerikaanse drugskartels maakten dankbaar gebruik van de geografische ligging van Miami door via deze stad de drugs het land binnen te smokkelen en vervolgens vanuit daar het witte goedje te distribueren naar de andere grote steden in Amerika. De vraag naar cocaïne was groot en er waren meerdere spelers op de markt die met elkaar ‘concurreerden’. De stad kreeg een enorme economische boost, maar de schaduwkant was wel dat dit gepaard ging met enorm veel geweld. In 1984 was Miami dan ook de moordhoofdstad van de Verenigde Staten.

De combinatie van glitter, glamour en geweld trokken, niet geheel verassend, echter ook de aandacht van de film- en televisie-industrie, wat uiteindelijk resulteerde in de film ‘Scarface’ en de televisieserie ‘Miami Vice’. Zowel Scarface als Miami Vice toonden niet alleen de verschillende kanten van drugsoorlog in Miami, maar definieerden in zekere zin ook de jaren tachtig als het gaat om mode en popcultuur. Zouden Scarface regisseur Brian DePalma en Miami Vice producent Michael Mann ooit hebben gedacht dat hun creaties zo’n dertig naar dato nog steeds zo populair zouden zijn in de hedendaagse popcultuur? Waarschijnlijk niet. Net zoals ze onmogelijk hadden kunnen weten dat hun creaties de voornaamste inspiratiebron zouden vormen voor het in 2002 uitgebrachte Grand Theft Auto: Vice City.

Het langverwachte vervolg op GTA III introduceerde een heleboel nieuwe elementen in het GTA universum. Zo was het nu voor het eerst mogelijk om in een helikopter rond te vliegen en kon je nu op een motor te rijden. Ook het kopen van vastgoed en kleding behoorde nu tot de mogelijkheden. Toch, als je aan een willekeurige speler van GTA: Vice City zou vragen wat deze titel nou zo speciaal maakte, dan zou het antwoord waarschijnlijk samengevat kunnen worden in een woord: Sfeer. Momenten zoals wanneer je met een speedboot door Vice City vaarde met de muziek van A Flock of Seagulls op de achtergrond, terwijl je langzaam de zon zag ondergaan maakten veelal evenveel, of misschien nog wel meer indruk dan het geweld en de gameplay.

Qua sfeer mocht Grand Theft Auto: Vice City dan vooral geïnspireerd zijn door de televisieserie van Michael Mann, verhaaltechnisch was de game vooral beïnvloed door Scarface. Het verhaal van de Cubaanse immigrant Tony Montana (gespeeld door Al Pacino) die zichzelf op gewelddadige wijze uiteindelijk wist op te werken naar de top van de criminele ladder, vertoonde veel overeenkomsten met het verhaal van Tommy Vercetti die door het uitvoeren van gewelddadige missies voor verschillende misdadigers steeds verder wist te stijgen in de criminele hiërarchie. Naarmate het verhaal vorderde kreeg de speler ook de beschikking over steeds meer en luxueuzer vastgoed, wat de speler echt het gevoel gaf het leven te leiden van een ‘succesvolle’ gangster zoals die uit Scarface. Ook een van de villa’s van Vercetti en een missie waarbij de speler een kettingzaag moest gebruiken (en niet om hout te snijden), toonden veel gelijkenissen met Brian DePalma’s cultfilm uit 1983. De paranoïde advocaat Ken Rosenberg, die overduidelijk was gebaseerd op de cokesnuivende advocaat David Kleinfeld (gespeeld door Sean Penn) uit het ondergewaardeerde Carlito’s Way, was een andere verwijzing naar een misdaadfilm in een game die vol zat met dit soort verwijzingen. Van alle GTA titels is GTA: Vice City dan ook waarschijnlijk de game die het meest beïnvloed is door de popcultuur; iets wat later, vooral met de komst van GTA IV, steeds minder zou worden.

Uiteindelijk zou hoofdpersonage Tommy Vercetti uitgroeien tot een van de meest geliefde personages binnen de franchise. Niet allerminst vanwege de voice acting van acteur Ray Liotta, vooral bekend vanwege zijn rol in de film Goodfellas. Het was de eerste keer in een GTA game dat het hoofdpersonage een stem en een persoonlijkheid had. Het temperamentvolle, gewelddadige en enigszins arrogante personage bleek een protagonist te zijn die perfect paste in het bloederige en gevaarlijke Vice City. Het gebruiken van de stem van een bekend acteur was vooral bedoeld om de enigszins beperkte grafische weergave van de personages wat te compenseren. Later zou Sam Houser in een interview met EDGE concluderen dat het gebruiken van de stemmen van bekende acteurs ook enigszins afleidend kon werken: “Ik herinner me nog dat ik tijdens het spelen van Vice City vond dat zijn voice acting geweldig was, maar in de maanden erna vond ik ook dat het iets tegenstrijdigs had: speelde ik nou Tommy Vercetti of speelde ik nou Ray Liotta?” Dit zou er uiteindelijk toe leiden dat er in de delen die na Vice City werden uitgebracht geen bekende acteurs meer werden gebruikt voor het inspreken van de speelbare personages.

Gamers en critici hadden er minder problemen mee. De game werd in recensies geprezen vanwege de voice acting en het sterke verhaal. Ook de unieke sfeer werd veelvuldig genoemd als positief punt, evenals de nog steeds sterke gameplay. De wat kritischere gamer wees er op dat Vice City niet veel groter aanvoelde dan Liberty City en dat het richtsysteem nog steeds niet helemaal goed werkte. Maar deze kritiekpunten en een (relatief) kleine controverse over een missie waar je Haïtiaanse criminelen moest neerschieten, konden niet voorkomen dat Grand Theft Auto: Vice City zowel artistiek als commercieel een groot succes werd. Nu, bijna elf jaar later, wordt de game nog steeds door velen beschouwd als het beste deel uit de franchise en duikt de game nog regelmatig op in top tien lijstjes.

Meteen na het uitkomen van GTA: Vice City werd er al gespeculeerd over waar het volgende deel van de GTA-serie zich zou afspelen. Aangezien Rockstar de eerste twee van de drie steden uit de eerste GTA had uitgekozen als decor voor de 3D titels, bleef er nog een stad over die nog niet in 3D viel te bewonderen: San Andreas, de stad die (in het eerste deel althans) op San Francisco was gebaseerd. De verwachting was dan ook dat de volgende GTA zich in deze stad zou gaan afspelen, maar Rockstar had echter iets veel ambitieuzer in gedachten…

Lees morgen deel 4 van de GTA restrospectief!

Dit artikel delen

Over de auteur