1. Genialiteit heeft een prijs

Genialiteit heeft een prijs

Als we om ons heen kijken zijn we omringt door het werk van genieën. Zonder deze mensen zouden veel zaken die we inmiddels voor lief nemen helemaal niet bestaan. Een genie is namelijk iemand die problemen oplost waarvan wij niet wisten dat we ze hadden. Iemand die met zijn bijzondere begaafdheid ver uitsteekt boven het gemiddelde. Een exacte grens aangeven tussen gemiddels, begaafd, hoogbegaafd en geniaal is natuurlijk een kwestie van persoonlijk oordeel maar over enkele individuen twijfelt niemand. Genieën zijn wellicht de enige onsterfelijken onder de mens. Een enkel geniaal idee verandert de manier waarop wij en alle generaties na ons naar het leven kijken. Een genie is het verstandelijk tekort van een eeuw, dat gecompenseerd wordt in één man.

In deze column wil ik het hebben over een aantal genieën. Er is namelijk een trend te ontdekken in het leven van dergelijke personen. Genialiteit heeft namelijk een prijs. Veel beroemde genieën leidden namelijk een leven vol ongemakken en ellende. De laatste woorden van de engelse schrijver en politicus Bulwer Lytton (anno 1803) waren: Genialiteit en gekte zijn slechts een stap van elkaar verwijderd. Hieronder probeer ik met feiten aan te geven dat zijn uitspraak zo gek nog niet is en hoe hoog de prijs van genialiteit kan zijn.

Zoals gezegd betalen genieën vaak een hoge prijs voor hun buitengewone gave. Ze worden vaak gekweld door lichamelijke en/of geestelijke beperkingen. De geschiedenis toont aan dat veel genieën een lichamelijke gebrek hadden. Zo leed Beethoven aan slechthorendheid. Dit begon in 1801 en leidde uiteindelijk tot volledige doofheid. Homerus was blind, Theodore Roosevelt stotterde. Isaac Newton, Immanuel Kant en Thomas Carlyle hadden een totaal gebrek aan seksuele prikkels of waren impotent. Leonardo da Vinci was neurotisch, wispelturig en had waarschijnlijk een polemisch karakter. Michelangelo had geestelijke gebreken en vertoonde tekenen van schizofrenie. Mozart stortte op zijn 35ste geestelijk en lichamelijk in elkaar en overleed. Iedereen weet dat Vincent van Gogh geesteziek was. Karakter ontbreekt soms bij talent, maar is altijd de ziel van het genie

Sommige genieën waren ziekelijk perfectionistisch. Frederic Chopin herschreef en corrigeerde zijn partituren tot in den treure, waarna hij compleet uitgeput en depressief was. De grote schilder Francisco Goya werd op een moment geesteziek. Voornamelijk onstaan door obsessies en angsten. Charles Dickens hoorde personages die hij in zijn boeken beschreef hardop met hem spreken.

Gekte is soms verbonden met een hoge geestelijke ontwikkeling. In veel oude gemeenschappen werd gekte gezien als iets heiligs: bovenatuurlijk, dichtbij de goddelijkheid. Ze werden gezien als heiligen en vrienden van de goden. Socrates zei: onze belanrijkste zegeningen en uitvindingen bereiken ons via de waanzin.

Klik hier om al mijn weblogs te lezen.

Dit artikel delen

Over de auteur