1. Hoe oud? En... echt nieuw?

Hoe oud? En... echt nieuw?

Ah, toevallig. Weer een log over de jaarlijkse jaarwisseling. Ik blik echter niet terug op 2008 in deze log noch de gebeurtenissen die ons in 2009 staan te wachten. Neen, ik reis veel verder terug in de tijd en pak een aantal willekeurige onderwerpen beet. Was oud en nieuw vroeger wel zo anders en zijn we er wel op vooruit gegaan de afgelopen jaren?

Saaie Romeinen

In Rome werd in 153 v. Chr. het begin van het jaar op 1 januari gezet, maar aanvankelijk werd deze dag niet gevierd en had alleen een administratieve functie. Het Midwinterfeest vond plaats tijdens de laatste 12 of 13 dagen van het oude jaar. Waarschijnlijk waren de Romeinen het eerste volk dat het nieuwe jaar inluidde met verschillende feesten, alhoewel men denkt dat Egyptenaren duizenden jaren geleden ook al de jaarwisseling vierde. (beleven.org)

Ruim 700 Jaar Knallen

Vuurwerk is waarschijnlijk ontdekt door de Bengalen (het woord 'Bengaals vuurwerk' verwijst nog naar het land Bangladesh), maar werd pas op grote schaal gebruikt door de Chinezen, aan het begin van onze jaartelling. Zij gebruikten het bij religieuze gebeurtenissen om boze geesten te verdrijven. Militairen gebruiken vuurwerk ook wel eens voor verlichting van terreinen of het geven van signalen. De Chinezen beschikten zeker vanaf de vroege 13e eeuw over buskruit, het belangrijkste bestanddeel van vuurwerk. Vlak nadat de Chinezen het buskruit hadden ontdekt, deden ze er al proeven mee. Uit de proeven kwamen verschillende soorten vuurwerk voort. Het Chinese vuurwerk werd vooral gemaakt in de stad Liu Yang, waar wetenschappers werkten aan de speciale effecten en kracht van het explosieve goed. Vuurwerk vond na de ontdekking snel zijn weg naar Europa. Daar werd het ontvangen met groot vertoon, aan menige hoven werden spektakels met vuurwerk opgevoerd, onder meer aan het Hof van Versailles. (wikipedia.org)

Al Jarenlang Vervuiling

Het nieuwe jaar wordt traditioneel met grote hoeveelheden vuurwerk en feestvuren ingeluid. Als gevolg hiervan treedt er vlak na de jaarwisseling voor een korte tijd zware luchtvervuiling op. In stedelijke gebieden leidt dit gedurende de nacht tot smogvorming. Onder de juist weersomstandigheden, met name weinig wind, lage temperaturen en een hoge relatieve luchtvochtigheid, kan het vele vuurwerk bij het inluiden van het jaar een extreem dichte mist veroorzaken, waarbij het zicht beperkt kan worden tot minder dan 10 meter, zoals in 1993 en 2007/2008 het geval was in Nederland. De rookdeeltjes zijn als condensatiekernen, waardoor veel vocht condenseert, wat mist kan veroorzaken of natuurlijke mist extra dik maken. Aangezien siervuurwerk hoger dan 10 meter opstijgt, is er van het fraaie effect van dit vuurwerk bij dichte mist weinig te zien. Bij de jaarwisseling van 2007/2008 werden veel vuurpijlen dan ook bewaard tot de avond van 1 januari. (wikipedia.org)

Europees Spektakel

Over de hele wereld vinden geregeld grootschalige vuurwerkfestivals plaats, al dan niet met een religieuze achtergrond. In Nederland is er half augustus het Vuurwerkfestival Scheveningen wat ook een winterversie kent in december.

Vooral in Zuid-Europa krijgt de liefhebber regelmatig de kans om spectaculaire vuurwerken te zien. Met name landen als Spanje, Malta, Italië en Duitsland hebben jaarlijks meerdere traditionele feesten waarbij groot vuurwerk het middelpunt vormt.

In Spanje vindt bijvoorbeeld ieder jaar rond maart het feest Fallas de Valencia plaats, waarbij zeer spectaculaire dag en nachtvuurwerken afgestoken worden. In San Severo, Italië wordt jaarlijks het festival La Madonna del Soccorso gehouden, waar enorme vuurwerken afgestoken worden. Ook op het San Trifone Festival in het Italiaanse dorp Adelfia is dit het geval. (wikipedia.org)

Hopelijk heeft deze tekst je duidelijk gemaakt dat er een heuse geschiedenis achter al die kartonnen vuurwerkjes zit en we ons al jarenlang op het (weliswaar minderwordende) verkeerde pad bevinden. Drie hoeratjes voor de vooruitgang en laten we hopen dat iedereen een stuk voorzichtiger wordt en vuurwerk niet enkel gebruikt voor vandalisme of het overschrijden van grenzen, maar vooral voor hetgeen waarvoor het bedoeld is: vreugde en vermaak!

Gelukkig nieuwjaar!

Dit artikel delen

Over de auteur

Mad