1. Schrikbeeld

Schrikbeeld

Ik houd van kunst in bijna al zijn verschijningen. Literatuur, muziek, schilderijen en dans kan ik allemaal waarderen, ook al is de uitvoering niet altijd naar mijn smaak. Slechts enkele kunstenaars zullen bij mij geen respect kunnen vinden. Vaak zijn dat kunstenaars die geen kunst maken omdat ze zich willen uiten, maar omdat ze simpelweg geld willen verdienen. Kunst is voor mij een materiële of hoorbare verwezenlijking van een gevoel of een fantasie, geen willekeurig bouwsel.

Het was voor mij dan ook en grote schok om na de vakantie opnieuw school binnen te stappen. Uit mijn ooghoek ving ik een glimp op van schaamteloos felle kleuren. Toen ik mij omkeerde, ontwaarde ik een vorm die me nog het meest deed denken aan een spartelende miskraam. Talloze, misplaatste ogen keken in verschillende richtingen. Het leek alsof het hele beeld zich los probeerde te rukken uit zijn houding. De lippen persten zich naar buiten, in een uiting van pijn en frustratie. In een onverklaarbare vlaag van medelijden stapte ik bijna naar voren om het schepsel uit zin lijden te verlossen. Ik besef nu dat die neiging meer een destructieve dan een hulpvaardige was.

Het toeval wil dat ik de kunstenaar van ons nieuw aangeschafte beeld min of meer ken. Hij luistert naar de naam Clemens Briels en woont in Heusden, net zoals ik. In 1990 koos hij officieel voor het kunstenaarschap en sindsdien maakt hij beelden en schilderijen in geheel eigen stijl. Daar komt zijn eerste minpunt bovendrijven. Het hebben van een eigen stijl is natuurlijk geen slechte eigenschap, maar zoals het gezegde luidt: alles met mate. Een gezegde wat hij duidelijk aan zijn laars lapt. Zijn collectie schilderijen is sinds zijn eerste creatie niet meer afgeweken van een bepaald schema dat ieder spoor van creativiteit ontbeert. Achttien jaar lang zonder variatie. Toch kan ik hem geen doorzettingsvermogen ontzeggen; ik zou het nog geen achttien uur volhouden zonder een beetje diversiteit.

Omdat Clemens in Heusden woont, kom ik wel eens langs zijn galerie en zie ik hem wel eens over de met kinderkopjes bedekte straat wandelen. Laten we het eerst eens over zijn galerie hebben. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik daar nog nooit iemand binnen heb gezien. Zijn misbaksels staan daar maar stof te verzamelen, enkel in het gezelschap van hun soortgenoten en gadegeslagen door de zeldzame voorbijganger die de moed heeft zijn ogen naar binnen te richten. Een plaatselijk restaurant is helaas met hem in zee gegaan, door zijn schilderwerken aan de muren te hangen en (een ongeluk komt nooit alleen) ook nog eens de krankzinnigheid te vertonen om borden te produceren met Clemens Briels-print. Over smaak valt niet te twisten. Ik vind het echter schandelijk om etenssmaak te verpesten met kunstsmaak. Over roet in het eten gesproken.

Dan over Meneer Briels zelf. Ik zie hem zelden. De enkele keer dat onze paden elkaar kruisen, kijkt hij me nooit aan. Dat verbaast me. Niet zozeer het feit dat hij niemand aankijkt, maar meer dat hij dat niet doet terwijl hij een kunstenaar is. Ogen zijn de spiegels van iemands ziel. En zelfs als ze dat niet zijn, dan is het nog altijd niet onverstandig om rond te kijken, zeker als je dingen maakt die het doel hebben bekeken te worden. Hoewel ik zou denken dat een groot aantal mensen mijn zojuist uitgelegde visie delen, worden zijn beelden erg veel gezien. Die man wordt slapend rijk. Hij heeft recentelijk een huis gekocht met drie badkamers en weet ik wel niet hoeveel kamers. Hij rijdt in een Porsche. Naar eigen zeggen krijgt hij iedere keer als hij zijn auto instapt, een stijve. Ook is hij behoorlijk trots op zichzelf als hij een schilderij binnen een uur af heeft. Iets waar ik als kunstenaar niet trots op zou zijn.

Ik hoop dat ik met mijn betoog het één en ander duidelijk heb gemaakt Niemand hoeft het met me eens te zijn. Integendeel, ik ben altijd te vinden voor een discussie op niveau. Mocht iemand het toch met me eens zijn: een bijzonder toevallig ongeluk waarbij dit schrikbeeld om zeep wordt geholpen zal niet ongewaardeerd blijven.

(Dit is niet het bewuste beeld, maar zoals ik al uitlegde verschillen de beelden niet veel van elkaar. Ze zijn allemaal even lelijk.)

Dit artikel delen

Over de auteur