1. Opa's oorlog

Opa's oorlog

Tot voor kort wist ik uiteraard dat oorlog een kwellend iets is, dat op zowel menselijk als politiek gebied behoorlijk ingewikkeld ligt. Het nieuws is er tegenwoordig overspoeld mee: beelden van uit de hand gelopen conflicten of aanslagen. Dan weer een paniekerige straat in Bagdad die bezaait ligt met dode kinderlichaampjes of een brandend gebouw dat zojuist is gebombardeerd als gevolg van een oorlog. Het vreemde is echter, dat films (en voornamelijk games) over dit alles behoorlijk vermakelijk zijn. Waarschijnlijk omdat haast niemand van ons verwende Nederlandertjes weet wat voor oneerlijke strijd er meestal gevoerd word.

Gisteren - zondag - was ik bij mijn opa en oma. Vroeger was dit altijd een hel van saaie praatjes en uitgedroogde granenkoekjes in een schoteltje. Sinds kort hebben mijn grootouders een Full-HD televisie en koekjes in een glazen pot - die luchtdicht is. De grootste reden dat ik het nu wat meer naar mijn zin heb daar, komt door het feit dat mijn opa sinds kort ook andere lectuur leest dan enkel de bijbel. Dan hebben we het natuurlijk niet over vulgaire blaadjes, maar over de kracht van het nieuws in de krant bijvoorbeeld. Elk onderwerp dat hij aansnijd veroorzaakt sinds kort een discussie tussen ons beiden en dat zorgt ervoor dat de tijd voorbij vliegt. Hij mag dan een 82-jarige man zijn, om zijn standpunt duidelijk te maken haalt 'ie van alles uit de kast!

Het was zo dat ik dit keer begon over iets wat voorbij flitste op televisie. Als ik het goed had ging het onderwerp op tv over de steeds slechter wordende leefomstandigheden van de Afghanen. Ik hoefte maar een woordje als 'Goh' of 'Triest' te zeggen en mijn opa barstte los met oorlogsverhalen en dergelijke. Zoals gewoonlijk was hij het niet eens met wat ik zei en dus besloot ik niets meer te zeggen en enkel te luisteren, terwijl ik was drinken naar binnen goot en nog zo'n - nu wel te eten - granenkoekje in mijn mond stopte. Dat besloot hij ook te doen, wat zorgde voor een minutenlange stilte.

Daarna begon hij plots een interessant verhaal over zijn jeugd in de tweede wereldoorlog te vertellen. Hoe hij in 1939 op zijn dertiende naar familie in Drenthe ging, toen daar na twee dagen de oorlog uitbrak en de afsluitdijk volledig werd afgezet. Daardoor kon hij niet naar zijn ouders en zussen toe, waardoor hij enkele dagen moest blijven waar hij was. Wat hij echter niet wist, was dat Den Helder - waar zijn hele gezin woonde - hevig onder vuur zou worden genomen door de Duitsers. 'Toen ik daar aan kwam, wist ik niet wat me overkwam', vertelt hij haast emotioneel. Gelukkig voor hem lagen niet alle huizen in puin en stond zijne nog overeind. 'Iedereen ontvluchtte de stad', vertelt hij grinnikend, 'terwijl wij juist onze hele familie naar Den Helder haalden'.

Wat mij het meest aangreep van zijn verhaal, was de manier waarop hij de nacht van het eerste bombardement - er zouden er nog 109(!) volgen - beschreef. 'Iedereen zat voor de openhaard, die voor het eerst in jaren niet aanstond die avond. De hele huiskamer was donker en het enige waar ik op kon vertrouwen was mijn moeders, klammige hand. Ik hoorde haar snikken toen mijn vader afscheid van ons nam, omdat hij de afweergeschutten moest bedienen. Waarom ze zo verdrietig was begreep ik toen niet. We zaten urenlang in de duistere kamer. Soms fluisterde ik wat naar mijn moeder, maar die legde me dan de stilte weer op. Een raar geluid wat nog het meest leek op dat van vader's roestige auto, liet ons allemaal onze adem in houden. Om vervolgens op te schrikken van een enorme knal en verschillende lichtflitsen. Heel voorzichtig sloop ik achter mijn moeder aan naar het raam, waar ik een groot gevaarte zag vliegen. De schim ervan in ieder geval. Deze liet iets vallen, ik weet achteraf niet zeker of het een bom was of niet.' Nu doet hij met zijn hand de val van de bom na en volgt hij zijn eigen hand met grote, angstige ogen. 'Er kwamen steeds meer van die oorverdovende explosies en ik gilde het uit. Moeder nam ons mee naar buiten en besloot naar oma toe te gaan, om te kijken hoe de situatie daar was. Bij elk steegje dat we tegenkwamen stopten we en beschermden we ons hoofd, om vervolgens na een paar minuten weer verder te sprinten.'

Dat laatste vertelt hij met een glimlach op zijn gezicht, maar eigenlijk klinkt het zo gek nog niet. Hoe wil je in hemelsnaam weten wat de kracht is van zo'n bom, als je er nog nooit iets over hebt gelezen of gezien? Ik zou mijn God niet weten wat te doen, want je kunt niets doen! Het is enkel hopen dat de bommen jouw huis niet raken en daarmee is het ook een zenuwslopende strijd.

Na dit hevige verhaal vond ik het wel weer eens tijd om naar huis te gaan. Na een gedagwoordje stapte ik op mijn fiets en startte ik zodra ik thuis kwam Call of Duty: Modern Warfare op. Met Opa's verhaal in mijn achterhoofd speelde ik het, best gek natuurlijk als je weet dat oorlog dus een verschrikkelijk iets is. Het weerhield me er echter niet van om in Free for All iedereen neer te knallen!

Dit artikel delen

Over de auteur

Mad