1. Games en geweld: Stop de censuur!

Games en geweld: Stop de censuur!

Zwitserland stemt voor ban op gewelddadige videogames. Dat is een mooie titel, en niet omdat ik hem zelf geschreven heb. De hele discussie rondom geweld in videogames is er één die mijn bloed sneller doet stromen. Ik heb hier zelf namelijk een hele sterke mening over. Aangezien ik stond te branden om mijn eigen visie op dit bericht te geven, maar dat niet mocht doen omdat het nieuwsbericht een nieuwsbericht moest blijven, hierbij mijn visie in een weblog.

Allereerst is het belangrijk dat wanneer je meedoet aan een discussie je jezelf bewust bent van je zwaktes. Ik ben een gamer en ik speel graag games die controversiële thema’s aanstippen. En dat is gevaarlijk. Iedere mening die tegen jouw haren instrijkt probeer je automatisch omver te praten, om maar niet het gevaar te lopen datgene wat je plezier geeft vaarwel te moeten zeggen. In de reacties op het nieuwsbericht zag ik niemand beide kanten afwegen. En wanneer er positief op de ban werd gereageerd, zoals Mohinder deed door te stellen dat gewelddadige games verboden moeten worden omdat het een gevaar voor de maatschappij is (ook al bedoelde hij het misschien sarcastisch), wordt zijn status als gamer in twijfel getrokken. Het gaat dus even niet om mij als gamer.

Het feit dat mensen elkaar dingen aandoen die niet terug te draaien zijn is een bloedserieuze kwestie. Het is spijtig dat een jongen bewapend en al een school binnenstormt en zijn klasgenoten en docenten afknalt om vervolgens zichzelf van kant te maken. Ook een minderjarige jongen die een auto steelt, vervolgens drie mensen doodrijdt en daardoor een levenslange gevangenisstraf krijgt, is vreselijk voor de mensen die er wat mee te maken hebben. Maar die dingen gebeuren en zullen opnieuw gebeuren. Daarom zijn er mensen die daar graag een stokje voor willen steken, die de maatschappij een warm hart toedragen, althans, dat denken te doen.

Het probleem is helaas moeilijk aan te wijzen. Mensen slaan elkaar al de hersens in sinds dat ze bestaan. Dat geweld als een spannend tijdverdrijf gezien kan worden, bewijst de leus ‘Brood en Spelen’ uit de tijd van de Romeinen wel. Of de onthoofdingen van veroordeelden tijdens de Middeleeuwen en ver daarna, waarbij het volk graag een kijkje nam. Zijn videogames daar dan ook de schuldige van? Ik moet daarom ook lachen om de politiek die denkt er goed aan te doen een bepaalde vorm van vrijwillig tot stand gekomen vermaak te verbieden. En niet alleen om de politiek in Zwitserland. In Nederland hadden we een paar jaar geleden de heer Dijsselbloem van de Partij van de Arbeid die onder andere een verbod op Bully wilde hebben. Het kan dus overal.

De wet die het parlement van Zwitserland door wil voeren, wordt als volgt beschreven:

“Elke game die een bepaalde vorm van extreem gewelddadige handelingen vertoond die worden uitgeoefend op mensen, of mensachtige wezens, met als doel daarvoor in het spel te worden beloond, zijn verboden.”

Het idiote aan deze wet is dat het gaat om een bepaalde mate van geweld. Het gaat er dus om wat men er in ziet en dat is voor iedere speler verschillend. Met die insteek brengt PEGI voor videogames en Kijkwijzer voor films en televisieprogramma’s ook haar etiketten aan. Dit vormt een advies en dat zeggen ze ook. Niet dat het wettelijk verplicht is. Verkopers mogen (als ik het goed heb) de producten niet aan gamers onder de adviesleeftijd verkopen, maar het is niet verboden om de game te spelen. Dat werkt eigenlijk volgens hetzelfde principe als roken en alcohol. Het wordt geadviseerd niet voor je zestiende te doen, maar de enigen die je buiten de verkoper om tegen kan houden zijn je ouders of de school.

Jullie hebben vast vroeger wel eens meegedaan aan oorlogje. Daarbij gebruikte je objecten die stonden voor wapens, maar niet echt je medespelers konden doden. Het waren waterpistolen, blaaspijpen gemaakt voor papieren pijltjes, iets willekeurigs als een tak, of gewoon je handen. De schietijzers maakten geen geluid dus moest je zelf het geluid met je mond maken. Je tegenstander werd dan geraakt – niet omdat jouw ‘piew piew’-geluid zijn borstkas doorboorde, maar omdat hij dat zelf wilde – en ging dramatisch neer, lag dan voor een paar seconden op de grond om vervolgens weer op te staan.

Dit spelletje deelt een algemeen aspect dat voor heel veel spellen geldt, waaronder iedere videogame. Je neemt de rol aan van een ander, iemand die andere krachten bezit, en die een doel nastreeft dat je op elk moment naast je neer kan leggen. Je zegt simpelweg “ik stop ermee” en je bent weer terug in de ‘normale’ wereld, zonder dat het gevolgen heeft voor je verdere leven. Dit is in feite precies hetzelfde met een First-Person Shooter als Modern Warfare 2, een survival-horrorgame als Silent Hill of een Third-Person actiegame als Grand Theft Auto IV. Je legt de controller neer en het is voorbij.

Het is niet helemaal sterk om te zeggen dat de kans niet bestaat dat we door een game beïnvloed worden. Ik ga namelijk sneller rekenen van Brain Training. Misschien leer ik ook wel beter tegen bloed kunnen, en uiteindelijk brengt een game mij misschien wel op lugubere ideeën om in het echte leven uit te testen. Andere vormen van het weergeven van gevoelens, bijvoorbeeld via film, televisie of boeken, kunnen dat ook opwekken en dan dus ook maar beter verboden worden. Er is altijd wel een vorm van expressie waar geweld in geuit kan worden. Videogames zijn daarom niet de oorzaak van geweld, maar slechts een gevolg van een idee of fantasie die al bestaat.

Het verschil waar op gelet moet worden is de speler zelf, hoe deze omgaat met het beeld. Jij bent verantwoordelijk voor je daden in het leven. Jij bent verantwoordelijk voor het zien van het verschil tussen fantasie en realiteit. Ben je nog niet volwassen dan ben jij samen met je ouders verantwoordelijk voor jezelf. Heb je problemen met dat verschil en zou je graag echt iemand een kogel door zijn kop willen jagen of met een zaagmachine iemands strot willen doorzagen, praat erover met de juiste persoon dat je dit probleem hebt. Wanneer je niet inziet dat je het probleem hebt, is het eigenlijk al te laat. Maar een videogame meer of minder spoort jou niet aan dit te doen. Dat ben je zelf. Onderdrukking stimuleert juist.

Het gaat hier dus om enkele gevallen die door een gigantische hoeveelheid redenen komen tot hun daad, een uitkomst die ergens niet te voorkomen is. De dupe van censuur is de gamer, en uiteindelijk de artiest die zijn vrijheid van meningsuiting verliest. En dat is jammer, want wanneer ik als verantwoordelijke gamer een bepaalde game niet mag spelen omdat hij mij mogelijk op verkeerde ideeën brengt, mis ik misschien wel een unieke emotionele ervaring. Daarom zeg ik: stop de censuur. Iedereen moet de mogelijkheid hebben om te spelen wat ze willen zolang ze zelf de verantwoordelijkheid daarvoor nemen. Het is maar een spelletje.

Dit artikel delen

Over de auteur