1. Coen's platenkast: Pink Floyd - the Wall

Coen's platenkast: Pink Floyd - the Wall

De koude oorlog heeft voor vele verschrikkelijke gebeurtenissen gezorgd, onder ander de oorlog in Vietnam en het feit dat de meeste vijanden van Ian Flemmings “James Bond” uit Rusland afkomstig zijn, zijn gevolgen van dit langlopende conflict tussen de Verenigde Staten en de Sovjet Unie. Iets dichterbij huis was natuurlijk de beruchte Berlijnse muur, waardoor ons Duitse buurland werd opgedeeld in twee gebieden. Dit heeft eigenlijk niets te maken heeft met het album “The Wall” van Pink Floyd (hoewel het er wel al eens integraal is uitgevoerd) maar op de een of andere gekke reden associeer ik het historische bouwwerk toch altijd met het laatste album dat de naam Pink Floyd waardig is.

Dat komt waarschijnlijk doordat ik bij beide verschijnselen een kil gevoel krijg, zo voel ik me eigenlijk niet uitgenodigd door de band om hun album te beluisteren. Het is me daarom dan ook een raadsel dat dit door moet gaan voor een van Pink Floyd’s bekendste en meest geliefde albums. Het album was namelijk nog geeneens een echte productie van alle vier de bandleden, Roger Waters begon het heft hier namelijk in eigen hand te nemen en bood David Gilmour weinig ruimte voor zijn eigen composities. Dat dit voor flink wat opschudding in de band zorgde, was natuurlijk vanzelfsprekend. Op een gegeven moment kwam het zelfs zo ver dat de toetsenist Richard Wright tijdens de productie opstapte, later keerde hij echter wel weer terug voor een aankomende tour.

Maar goed, het album dus. Het betreft hier een langspeelplaat met vier kanten, of voor de moderne mens onder ons: een dubbel-cd. We volgen het leven van rockster Pink (Floyd), een creatie van Waters waar hij zich maar al te goed mee kon identificeren. Dit is ook de reden dat het album zo donker aanvoelt. Gezien het feit dat Roger de meeste contributies leverde betekent ook gelijk dat we zijn stem het grootste deel te horen krijgen. Daar op zich niets mis mee, de beste man is namelijk een prima liedjesschrijver en zingt zijn teksten zeer oprecht. Het probleem is echter dat hij niet altijd even spontaan overkomt, dit is natuurlijk niet erg voor een paar nummers (Roger moet zich namelijk toch een beetje in kunnen leven als aan lager wal geraakte superster) maar na zo’n tien nummers gaat dit toch een beetje vervelen. Dan is het toch wel jammer dat we die mooie dromerige stem van Gilmour of Wright een stuk minder te horen krijgen.

Of dat optimisme van de twee laatstgenoemde zangers überhaupt past bij het verhaal van deze zogenaamde rockopera is natuurlijk een tweede. Het leven van de eerdergenoemde rockster Pink wordt namelijk in geuren en kleuren bezongen op deze plaat van bijna anderhalf uur en dat is nou niet bepaald als een ritje door de droomvlucht van de Efteling. Het verhaal van Pink is namelijk zeer grimmig, zo stierf zijn vader in de tweede wereldoorlog, op school werd hij misbruikt door leraren en ook zijn liefdesleven gaat niet over rozen. Het liefst wil hij er eigenlijk gewoon niet aan denken, wat resulteert dat alle problemen zich in zijn gedachten opstapelen en een gigantische muur vormen. Dit zorgt ervoor dat hij in zijn latere leven nog meer problemen krijgt zoals drugsverslaving en een fascistische levensstijl.

Hoe dit wordt vertaald naar de muziek is vrij wisselvallig in kwaliteit, zoals dat eigenlijk meestal wel het geval is met vier plaatkanten aan muziek. Pareltjes als “the Thin Ice”, “Hey You” “the Trial” en in mindere mate het zeer overschatte “Comfortably Numb” worden afgewisseld met draken als “Don’t Leave Me”, “Goodbye Cruel World” en het tenenkrommende “Another Brick in the Wall part 2”. Verder hebben we dan ook nog de niemandsdalletjes waar ik onder andere “Young Lust” en “Mother” toe reken. Toch komen de Engelse heren hier grotendeels mee weg omdat vrijwel ieder nummer essentieel is voor het verhaal van Pink. Toch staat vrijwel geen enkel nummer goed op eigen benen. Nu is het natuurlijk wel algemeen bekend dat je de albums van Pink Floyd moet luisteren als een geheel en ik zou geen fan van de band zijn als ik dat zou ontkrachten. Op de eerdere albums zoals het alom geprezen “The Dark Side of the Moon” echter waren de songs ook uiterst genietbaar wanneer ze uit hun context werden gehaald.

Zoals ik al eerder schreef zijn de mindere nummers te danken aan het feit dat er een verhaal verteld wordt. Op het vlak van rockopera worden echter ook niet al te veel punten behaald, het verhaal weet de aandacht namelijk lang niet altijd goed vast te houden. Dat is uiteraard zeer jammer aangezien het verhaal er op papier aller-aantrekkelijk uitziet, het is dan ook niet voor niets dat het album een paar jaar later werd vertaald naar het grote scherm. Op de langspeelplaat spreekt de depressieve rockster echter minder tot de verbeelding, mede doordat ik (ondanks zijn verschrikkelijke belevingen) geen sympathie voel voor het hoofdpersonage. Toch kunnen we ons gelukkig wel een voorstelling maken van de gebeurtenissen in het verhaal, dit komt echter niet door de teksten maar door de vaak angstaanjagende muziek. Neem bijvoorbeeld een nummer als “the Trial”, de instrumentatie vertaald de wanhoop van de gevallen rockster namelijk akelig goed.

Hoe zo’n (naar Pink Floyd-maatstaven) middelmatig werkstuk dan als een klassieker gezien wordt kan ik na het schrijven van deze recensie wel beamen. Het album voelt namelijk vrij toegankelijk aan door het grote aantal aan korte nummers die de plaat rijk is. Geen enkele song komt namelijk boven de zeven minuten uit en dat is ongehoord voor een werkje van Pink Floyd. De band moet het namelijk vaak hebben van de langgerekte nummers die een mooie opbouw kennen maar dit verschijnsel lijkt op “the Wall” vrijwel volledig te zijn verdwenen. Door een aantal goede songs wordt het album toch nog de afgrond uit getild en gaat dan ook niet met een onvoldoende naar huis, hierna ging het namelijk pas echt bergafwaarts met de band (zowel op muzikaal als sociaal vlak). Mijn conclusie is dan ook: een overschat album dat een waardige klassieker is voor de massa maar een teleurstellend afscheid voor de mensen die eens fan waren van het legendarische Pink Floyd.

If you should go skating

On the thin ice of modern life

Dragging behind you the silent reproach

Of a million tear-stained eyes

Don't be surprised when a crack in the ice

Appears under your feet

Roger Waters (the Thin Ice)

Dit artikel delen

Over de auteur