1. Over muzieksmaak valt te twisten! Deel 1: Radiohead - The Bends

Over muzieksmaak valt te twisten! Deel 1: Radiohead - The Bends

"Over smaak valt niet twisten". Althans zo gaat het gezegde, maar eigenlijk valt over smaak juist wél te twisten. Anders zat iedereen maar in zijn eigen hoekje te doen wat hij/zij wil, zonder dat anderen hem of haar lastig vallen. Hoe utopisch dit ook klinkt, zo gaat het er niet aan toe. Ergo, over smaak valt te twisten en het gezegde is een dooddoener. Om zulke discussies een beetje te stimuleren heb ik na lang wikken en wegen toch besloten een serie logs (of blogs, weblogs hoe die dingen ook heten) te schrijven over een paar interessante CD's die mijn muziekcollectie rijk is. En misschien dat ik dit afwissel met een leuk, meer satirisch stukje. Alles kan, want over smaak valt wel degelijk te twisten! Vandaag open ik met een CD die in mijn persoonlijke top-10 staat: Radiohead met The Bends

Nou wil ik hier niet uitvoerig uit de doeken hoe historisch gezien deze haast buitenaardse plaat tot stand gekomen is. Ook ga ik niet vertellen dat Radiohead één van de beste bands aller tijden is. En over de vergelijkingen tussen Muse en Radiohead of Radiohead's inspiratie die al dan niet uit Nirvana's muziek komt, wil ik het helemaal niet hebben. Muziek beleven is een emotie. Het luisteren naar muziek kan overal en altijd, maar soms moet je alle lichten uit doen, een koptelefoon op je hoofd zetten en in foetushouding voor de muziekinstallatie gaan liggen om de klanken tot je te laten komen. Na enige tijd voel je dat je in een trance komt en voelt het alsof je te veel gedronken, gespoten, gesnoven of geslikt hebt. Je bent even compleet van de wereld. Als de CD dan aan het eind gekomen is, en jij bent met je conservatieve, terughoudende, sceptische hoofd vergeten de "repeat all" knop in te drukken, val je hard terug op aarde.

Ook al probeer je half kruipend, en schokkend, de "play" knop nog in te drukken, het is te laat. Als een ongelofelijke kater, of gelijk aan een mokerslag, voel je je klein, onwaardig en ongelofelijk nietig. Wat doe ik hier eigenlijk op de wereld? Waarvoor verpruts ik al mijn tijd aan zinloze dingen? Het leven lijkt zo zinloos, zo nietszeggend. Het heelal is zo groot en de mens is maar klein. Maar toch vergrijpt deze mens zich aan alles wat hij of zij te pakken kan krijgen. De mens is bezig aan een episch lange verkrachtingsscène en het einde is nog niet in zicht. Walgend van dit beeld voel je die half gebakken kip naar boven komen en in de angst over te geven klamp je je vast aan de CD hoes. Een man met twee elektroden op zijn lichaam, die naar achteren lijkt te vallen, met zijn mond open en ogen dicht zijn de druppel voor die welbekende emmer. Maar in plaats van mijn maaginhoud zijn het mijn ogen die afstand doen van een vochtige substantie.

Muziek is emotie en soms kun je niets anders doen dan je emoties de overhand geven. Dit reisje brengt mij op plaatsen waar ik nog nooit geweest ben. Ik voel mezelf door de lucht zweven, levend begraven, alsof ik de wereld aan kan en dan weer moederziel alleen. Dit is wel wat anders dan "The Price of Beauty", "America's Next Top Model" of "Extreme Home Make Over". Dit is zo puur, zo dichtbij mijn eigen ik, dat het voelt alsof ik nog nooit zo ver van mezelf verwijderd ben geweest. Echter, het komt me er wel bekend voor. En als de waas voor mijn ogen wegtrekt zie ik een klein jongetje vrolijk rondhuppelen in zijn overalletje met zijn donkere bos krullen. Vrolijk, onbezorgd en onschuldig. Een wereld vol ellende? Niet in de achtertuin! Mensen die omkomen van de honger of in oorlogsgeweld verwikkeld zijn? Niet in mijn straat! Onwetendheid is gelukzaligheid en ergens in mij zit nog een stukje pure ziel. En dit stukje pure ziel geniet van.... Radiohead

Een bepaald liedje dat je grijpt is niet heel bijzonder. Een heel album dat je drie kwartier lang een blik gunt in de puurheid van je eigen ziel... dat is geweldig! Twaalf nummers die je na kunnen laten denken over de toestand van de mensheid, de zorgen in de wereld en tegelijkertijd je de onbezorgdheid laten omhelzen... dat is onbeschrijfelijk. Een CD die je soms met moeite op zet, omdat je weet wat er met je gaat gebeuren. Het is als een achtbaan, waarvan je weet dat deze je lunch en avondeten gaat verpesten, maar toch wil je er in. Je wilt die ongrijpbare gevoelens weer beleven. Dat gevoel van klein en nietig zijn, dat gevoel van "er is zoveel meer in deze wereld" hebben. Eigenlijk is het een vorm van masochisme, zelfkastijding, maar dan op een vredelievende, niet-walgelijke en geaccepteerde manier.

Mensen doen tegenwoordig de gekste dingen om "het gevoel te hebben dat ze leven". Natuurlijk kun je in een winkelwagentje gaan zitten om jezelf door iemand anders tegen een stoeprand te laten duwen. Je kunt dit jaren later nog een keer doen, extremer, en dan noem je het "Dudesons" in plaats van "Jackass". Dit geeft je zeker het gevoel dat je leeft, maar je lichaam verlangt naar het einde. Je lichaam doet er alles aan om de aangebrachte schade te herstellen, ondertussen stofjes makende die zich hechten aan geluksreceptoren. Zo lijk je je zielsgelukkig te voelen "I'm alive" terwijl je eigenlijk aan het doodgaan bent. Nee, geef mij maar The Bends van Radiohead. Zo hebben mijn lichaam en geest de tijd en energie om mij een mix van stofjes toe te dienen, die mij allerlei emoties opleveren. Deze geven mij het "I'm alive, but so is anyone else" gevoel. Ik ben niet alleen en een beetje zorg voor mijn medemens geeft mij meer kracht dan honderd keer van een skateboard vallen.

Muziek beleven is een onbeschrijfelijk gevoel voor jezelf houden, terwijl je het zo graag wilt delen. Daarom beschrijf ik iets wat totaal ongerelateerd is aan de CD, of toch niet? Over interpretatie en gevoel valt niet te twisten, maar er valt wel over te schrijven. En anderen interpreteren dan weer hoe ik dingen geïnterpreteerd heb. Communicatie is koning, en daarom moeten we zoveel blijven twisten als mogelijk. The Bends is gewoon een supervette plaat, waar ik nu al jaren van geniet. Ik doe het mezelf aan om hier iets over te schrijven, wat erg onsamenhangend en "puzzling" over kan komen. Maar wie de CD kent, en tussen de regels doorleest... weet hopelijk waar ik het over heb!

Dit artikel delen

Over de auteur