1. Games. Voor mannen alleen?

Games. Voor mannen alleen?

Toen afgelopen voorjaar Battlefield 5 aangekondigd werd en de eerste trailer onthuld werd, schrokken sommige gamers zich rot. Vrouwen kregen een nadrukkelijke rol in het filmpje en de game: dat was toch niet historisch accuraat?! ‘Het internet’ (wat dat ook maar moge zijn) ging tekeer. De ontwikkelaar van de game, DICE, en uitgever Electronic Arts (EA) werden door de mangel gehaald. Hoe durfden ze vrouwen aan de frontlinie van de Tweede Wereldoorlog te plaatsen en dan ook nog Britse. Die vochten al helemaal niet mee! Die reactie vond ik raar en ik vroeg me af of die kritiek terecht was en waar de onvrede vandaan kwam? Ik vermoed dat twee factoren er aan ten grondslag. Allereerst is de game-industrie als geheel verworden tot een miljardenbusiness en ten tweede het beeld van de Tweede Wereldoorlog.

Markt van honderdmiljard
Gaming is big business. Over 2017 verdiende de game-industrie honderd miljard euro (€100.000.000.000!), tegenover 34 miljard voor bioscoopfilms en 15 miljard voor de muziekindustrie. Gamen is dus niet meer alleen voor de zweterige puistenkop die op zijn zolderkamer aan zijn pc sleutelt of ’s nachts in de rij staat voor de nieuwste uitbreiding van World of Warcraft (schuldig!). Een positieve ontwikkeling daarvan is dat games vaker ingezet worden om op interactieve wijze te leren. Een keerzijde is er ook. Gameverslaving is door de Wereldgezondheidsorganisatie officieel erkend als verslaving. Games zijn kortom alom aanwezig in de samenleving, positief of negatief. De impact van een game op het publiek kan daarom groot zijn. Game-ontwikkelaars en uitgevers lijken zich daar bewust van en proberen nadrukkelijker aan te sluiten op sentimenten in de samenleving

Zo ook DICE met haar ruwweg tweejaarlijks terugkerende game Battlefield. Het eerste deel verscheen in 2002 en speelde zich ook af in de Tweede Wereldoorlog. Sindsdien verschenen er twaalf games en nog wat bijbehorende uitbreidingen. Battlefield is een first person shooter, dat betekent dat de speler vanuit het perspectief van een soldaat momenten uit een oorlog naspeelt. In tien jaar tijd speelden zo’n vijftig miljoen mensen wereldwijd een Battlefield-game. De voorganger van Battlefield 5 werd het bestverkochte spel over 2017: een populaire serie dus.

Een nieuwe aankondiging leidt automatisch tot hoge verwachtingen en veel reacties, want hoge bomen vangen veel wind. Toch zal de ophef rond de aankondiging van Battlefield 5 als een verrassing zijn gekomen voor DICE. Eén van de leidinggevenden van het bedrijf zag zich zelfs genoodzaakt te reageren op de ophef. Hij maakte duidelijk dat de vrouwen bleven. Namens het bedrijf stelde hij verder dat iedereen die onderdeel is geweest van het ‘grootste drama uit de menselijke geschiedenis’, gerepresenteerd moest worden via de game en ook moest het spel inclusiviteit en diversiteit uitstralen. Naast het feit dat de game toch vooral bedoeld was om plezier aan te beleven.

De geschiedenis stelde DICE deels in het gelijk. De kritiek dat vrouwen geen rol hadden in de oorlog ging misschien op voor Britse vrouwen die vooral achter de frontlinie actief waren. Daarentegen waren er ook vrouwen in onder andere het Rode Leger die wel meevochten.

Het probleem is dat de gamewereld vooral een mannenwereld is en daarom valt het DICE te prijzen dat ze met hun nieuwste telg proberen aan te sluiten op een maatschappelijke ontwikkeling. Vrouwen zijn – helaas – nog steeds genoodzaakt hun plaats te blijven opeisen in de samenleving. Zeker in de game-industrie kan de vrouw een goede zet in de rug gebruiken, ook al zijn de verhoudingen in de gamerpopulatie niet eens zo heel scheef (59% man tegenover 41% vrouw). In de meeste games spelen vrouwen een marginale rol of als ze al een rol hebben, zijn het geseksualiseerde personages. Vrouwen identificeren zich daarom niet snel met videogames.

Realisme
Desalniettemin is de onvrede niet raar, dat heeft namelijk te maken met hoe we tegen realisme aankijken. Ik doel dan niet op de vraag die ik reeds beantwoordde over historische accuraatheid, maar of de grote rol van de vrouw realistisch is binnen de spelwereld. Binnen game studies benaderen auteurs, maar ook ontwikkelaars, ‘realisme’ van drie kanten. Allereerst is er het uiterlijke vertoon: in hoeverre benadert een game grafisch de echte wereld? Ten tweede wat ik maar noem ‘ons realisme’, wat niets meer is dan onze interpretatie van in dit geval de Tweede Wereldoorlog. Maar nog beter te illustreren aan de hand van ons beeld van middeleeuwse kastelen. Dat bestaat namelijk uit idyllische kastelen met ronde torens, hoge muren,kantelen en getooid met mooie puntdaken – een historisch incorrect beeld – maar we vinden het wel vreemd als we op historisch correcte wijze een kasteel afgebeeld zien worden. De derde benadering is de vraag in hoeverre het weergegeven beeld realistisch is binnen de spelwereld. Wie een game als Super Mario speelt staat er misschien niet bij stil, maar zonder twee keer nadenken wordt een loodgieter die het opneemt tegen een boze schildpad die vuurspuwt geaccepteerd. Dat is mogelijk omdat die wereld zo gecreëerd is dat het volkomen logisch is. Een fantasiewereld die wel twijfels oproept wanneer je aan het spelen bent, is een slechte game.

In ieder geval zou het zo kunnen zijn dat in het geval van Battlefield 5 die laatste twee benaderingen meespelen. In de populaire cultuur is de rol van de vrouw in de Tweede Wereldoorlog namelijk gemarginaliseerd. Neem bekende oorlogsfilms als Saving Private Ryan, The Longest Day of, van recente datum, Dunkirk. Ze zetten allemaal nadrukkelijk de man op de voorgrond. In boeken spelen altijd de mannen de heldhaftigste rollen en zijn de vrouwen de bezorgde moeders, lieftallige zangeressen of verplegers. In ons beeld van de Tweede Wereldoorlog is geen plaats voor de vrouw, wat maakt dat wanneer zij wel een rol krijgt, dat tot scheve gezichten kan leiden – net zoals met die middeleeuwse kastelen. Het is dus niet “realistisch” vanuit ons beeld van de oorlog en dus ook niet realistisch binnen die spelwereld zelf.

Een grote game als Battlefield 5 roept dus veel reacties op. Combineer dat met het feit dat de gamewereld nog overwegend een mannending is en dat we niet gewend zijn aan vrouwen in een game en je hebt een giftige cocktail die leidt tot onbegrip en tegenvallende verkopen. Nou ja, tegenvallend. Sinds de game in november dit jaar uitkwam, gingen er al meer dan 7,3 miljoen exemplaren over de toonbank. Toch moest de baas van uitgever EA toegeven dat de game mede vanwege de roerige aankondiging niet voldeed aan de verwachting. Het had een miljoentje meer moeten zijn.

Dit artikel delen

Over de auteur

Reacties

  • Ik begin steeds meer te twijfelen aan het feit dat gamen een mannending is. Ik denk dat vrouwen ook een flink aantal uitmaken van het totaal aan spelers, maar daar niet zo openlijk over spreken. En ik denk dat dat wel door mannen komt.

    Maar goed, ik vind het alleen maar goed dat er wat meer aandacht wordt besteed aan vrouwen en games ook voor hen aantrekkelijker worden gemaakt. Ik houd van games en wil die liefde graag delen, met zo veel mogelijk mensen, man of vrouw :)

    Neem nou bijvoorbeeld games als Anthem en The Division 2 (ik pak even die twee omdat ik die veel heb gespeeld) daar komen karakters in voor van alle geslachten en rassen. Omdat er door de ontwikkelaar totaal geen aandacht aan wordt besteed aan het feit dat dit zo is, vind iedereen dit cool.

    Ik denk dat waar het bij BF V fout is gegaan, is dat DICE dit echt wilde neerzetten als "kijk ons eens verantwoord zijn!" en dat triggert een hoop gamers. Dat, en het feit dat ze dus echt hebben geroepen dat alles knetter historisch verantwoord zou zijn. Dat is het dus niet helemaal.

    Ik heb er al eens over geschreven dat ik het niet eens ben met het gejank over de vrouwen in BFV (blijf het een fijne game vinden), maar ik zie wel dat DICE dit verkeerd heeft aangepakt.

    Wanneer er in een game als Anthem een barvrouw tussen neus en lippen meldt dat ze getrouwd is met een vrouw, prima joh: als je maar gelukkig bent in je digitale leven ;). Maar als een game het door je strot wil rammen dat het verantwoord is en dat je het goed MOET vinden, dan gaat er iets verkeerd.
  • @Bert de Vries
    Inderdaad Bert, de groep die tekeer gaat over BF5 bestaat uit 2 kampen:

    Er is een groep die valt over het 'kijk ons eens sociaal verantwoord zijn' gevoel die DICE wil creëren en een groep die vindt dat de game niet historisch accuraat is. Sommige mensen vallen over beide zaken.

    Ik denk dat de meeste mensen het echt niet erg vinden dat je in de multiplayer met vrouwen kan spelen, dat kan bij de meeste shooters namelijk.

    Het komt er eigenlijk op neer dat EA de promotie van de game niet goed heeft uitgevoerd. Als ze de game 'normaal' gepromoot hadden en je speelde in één van de missies met een vrouw, dan viel niemand erover.
    Echter, als je zo prominent een vrouw op de reveal naar voren brengt met een bionische arm, dan gaat het voor sommige toch iets te ver.
  • Allereerst: ik vind dit een erg goed geschreven artikel. Je haalt er feiten bij en je vertelt wat over de soorten realisme die er zijn. Daarnaast heb je voor een onderwerp gekozen waar iedereen een mening over heeft. Daar houd ik wel van. Dat soort artikels lees ik graag.

    Ik heb Battlefield zelf ook en ik vond het totaal niet storend dat er vrouwen in zitten. Is het helemaal realistisch? Nee, maar een man die in zijn eentje tientallen vijandelijke soldaten afknalt is ook niet echt realistisch. Vreemd genoeg voelt dat inderdaad wel realistischer aan, omdat we het 'gewend zijn'.

    Ik vind ook dat ze het niet zo moeten benadrukken, zoals DICE dat heeft gedaan. Doe gewoon of het de normaalste zaak van de wereld is. Maarja. Negatieve publiciteit is ook publiciteit.
  • "…sinds de game in november dit jaar uitkwam…" Ik zit pas in maart, maar vooruit. ;)

    Ik ben dan eigenlijk ook wel benieuwd wie er nu eigenlijk over vallen; mannen of vrouwen?
    Even een beetje een zijspoor:
    Ik vind persoonlijk namelijk dat vrouwen net zoveel recht(en) hebben als mannen, maar dat daar soms nogal spastisch over gedaan wordt. Zoals bijvoorbeeld quotums binnen bedrijven en overheid om een minimum aantal vrouwen op 'hoge' posities te hebben.

    Ik heb dat zelf gezien bij een bedrijf waar ze een 50/50 verhouding wilde hebben. Heel nobel hoor, maar dat op de meest logische opleiding voor die functies zo'n 75% procent man is, helpt dan niet mee. Ik denk dan ook dat het voornamelijk symptoombestrijding is en dat een 'eerlijke verdeling' bij de bron aangepakt moet worden.

    Om dan vervolgens op de game-industrie terug te komen: ik vermoed dan ook dat het er voornamelijk om gaat dat Dice "te koop loopt" met hun goede bedoelingen. Zo lang bedrijven dat nog doen, is er van een gelijke behandeling namelijk nog steeds geen sprake.

Plaats reactie

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.

Log in om te reageren